Soru

Zorluk: Ortaİlk Türklerde Devlet Yönetimi

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde ülke topraklarının doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrılarak yönetilmesine "ikili teşkilat" adı verilirdi. Kutsal kabul edilen doğu kanadında devletin ana hükümdarı olan "kağan" bulunurken; batı kanadında ise kağana bağlı olarak iç işlerinde bağımsız, dış işlerinde ise kağana bağımlı şekilde hareket eden ve "yabgu" unvanı taşıyan hanedan üyesi bir yönetici bulunurdu.

Buna göre ilk Türk devletlerindeki ikili teşkilat sistemi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Ülke genelinde merkeziyetçi yönetim anlayışının mutlak surette korunduğu
  2. Yönetimde federe (federal benzeri) devlet yapılanmasına benzeyen unsurların yer aldığıCevap
  3. C
    Batı kanadını yöneten yabgunun, egemenliği kendi adına kullanarak bağımsız bir dış politika izlediği
  4. D
    Taht kavgalarını tamamen önlemek amacıyla veraset sisteminin kesin kurallara bağlandığı
  5. E
    Yönetim birimlerinin ayrılmasında demokratik bir seçim sistemiyle meclis kararlarının esas alındığı

Cevap

Yönetimde federe (federal benzeri) devlet yapılanmasına benzeyen unsurların yer aldığı
İlk Türk devletlerinde ülkenin doğu ve batı şeklinde ikiye bölünmesi, batıyı yöneten yabgunun iç işlerinde serbest (özerk), dış işlerinde ise doğudaki büyük kağana bağlı olması, günümüzdeki federe devlet yapılanmasının (eyalet sistemi veya federal yapı) ilk tarihsel örneklerinden biri olarak kabul edilir. Bu durum yerel özerkliğe sahip bir yapının mevcudiyetini kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
İkili teşkilat sisteminin tanımı ve işleyişi analiz edilir.
Doğu kanadının merkez, batı kanadının ise özerk (yabgu yönetiminde) bir yapıda olduğu görülür.
Sistemin idari bölünme yapısını netleştirmek için.
2
Seçenekler verilen bilgiler doğrultusunda değerlendirilir.
Batının iç işlerinde serbest, dış işlerinde doğuya bağlı olması modern federal/federe devlet yapısına benzetilir.
Doğru yargıya ulaşmak için.

Anahtar Kavram

İkili Teşkilat ve Federal Yönetim Unsurları
Bu soruyu puanla