Soru

Zorluk: Ortaİlk Türklerde Devlet Yönetimi

Kök Türk Devleti'nde Kapgan Kağan’ın ölümünden sonra hükümdarlık hakkı hanedanın büyük üyelerine ait olmasına rağmen, boy beylerinin desteği ve askerî gücün etkisiyle Bilge Kağan tahta çıkarılmıştır. Bu durum üzerine bazı boylar, kağanın göksel meşruiyetini (kut) sorgulayarak isyan etmiş ve kendi törelerine göre bağımsız hareket etmeye başlamışlardır.

Bu tarihi gelişme, ilk Türk devletlerindeki yönetim anlayışı ile ilgili aşağıdaki durumlardan hangisinin bir göstergesidir?

  1. A
    Kut inancının taht kavgalarını kesin olarak önleyerek hükümdarlık verasetini tek bir hanedan üyesine sınırlandırdığının
  2. Hükümdarın tahta geçmesinde hanedan üyesi olmanın yanı sıra boyların rızasını kazanmanın ve fiilî gücün de meşruiyette rol oynadığınınCevap
  3. C
    Boy beylerinin oluşturduğu kurultayın, modern anayasal monarşilerdeki halk meclisleri gibi yasama yetkisine sahip demokratik bir organ olduğunun
  4. D
    İlk Türklerde yazılı anayasa kuralları gereği, törenin kağan tarafından tek taraflı olarak tamamen ortadan kaldırılabildiğinin
  5. E
    İkili teşkilatlanma modeli doğrultusunda ülkenin doğu ve batı kanatlarının tamamen bağımsız iki ayrı egemen devlet olarak yönetildiğinin

Cevap

Hükümdarın tahta geçmesinde hanedan üyesi olmanın yanı sıra boyların rızasını kazanmanın ve fiilî gücün de meşruiyette rol oynadığının
Verilen tarihi örnekte, Bilge Kağan'ın hükümdar olmasında hanedanın en büyük üyesi olmamasına karşın boy beylerinin desteği ve fiili askeri gücü belirleyici olmuştur. Bu durum, meşruiyetin ve tahta geçişin sadece soy birliğiyle değil, siyasi dengeler ve boyların rızası ile de şekillendiğini açıkça göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki tarihi gelişmenin analiz edilmesi.
Kapgan Kağan'ın ölümünün ardından normal veraset sırası dışındaki bir adayın (Bilge Kağan) boyların rızası ve askeri güç ile tahta geçtiği, buna karşı çıkan bazı boyların ise kağanın kutunu (meşruiyetini) sorgulayarak isyan ettiği belirlenir.
Yönetimdeki güç dengelerini ve meşruiyet kaynaklarını tespit etmek.
2
Seçeneklerin incelenmesi ve çelişkili ifadelerin elenmesi.
Boy beylerinin desteğinin ve gücün tahta geçişteki rolü, hükümdarlığın sadece kan bağına değil, siyasi uzlaşı ve desteğe de bağlı olduğunu gösteren yargıyla eşleşir.
İlk Türklerde kut, veraset ve töre ilişkisini doğru yorumlayarak doğru sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

İlk Türklerde tahta geçiş usulü, kurultay, kut inancı ve boy beylerinin meşruiyetteki rolü.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla