Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTransformatörler

Şekildeki transformatör devresinde primer (giriş) bobinine tek kutuplu iki konumlu SS anahtarı yardımıyla alternatif akım (AC) kaynağı ya da doğru akım (DC) kaynağı bağlanabilmektedir. Sekonder (çıkış) bobinine ise XX lambası bağlanmıştır. SS anahtarı 11 konumundayken alternatif akım kaynağı, 22 konumundayken doğru akım kaynağı devreye girmektedir.

Buna göre;

I. SS anahtarı 22 konumuna getirilip kapatıldıktan uzun süre sonra XX lambası ışık vermez.

II. SS anahtarı 11 konumundayken kaynağın frekansı artırılırsa, XX lambasının parlaklığı artar.

III. Lambanın parlaklığı sabit kalmak şartıyla, transformatörün verimi artırılırsa primer devreden çekilen güç azalır.

yargılarından hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    I ve II
  3. C
    II ve III
  4. I ve IIICevap
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Birinci ve üçüncü yargılar doğrudur.
Transformatörlerin çalışabilmesi için primer bobindeki manyetik akının zamanla değişmesi gerekir. Doğru akım kaynağı (pil) bağlandığında akım kararlı hale geldikten sonra akı değişimi durur ve sekonder devrede gerilim indüklenmez. Alternatif akım devresinde ise sekonder çıkış gerilimi sarım oranlarına bağlı olup frekanstan bağımsızdır. Verim tanımı gereği, çıkış gücü sabitken verim artarsa giriş gücü azalır.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru akım (DC) kaynağının transformatör üzerindeki etkisini analiz etmek.
S anahtarı 2 konumundayken primer devreye doğru akım uygulanır. Kararlı durumda manyetik akı değişimi sıfır olacağından sekonder devrede indüksiyon EMK'si oluşmaz ve lamba ışık vermez.
Transformatörler elektromanyetik indüksiyon (akı değişimi) esasına göre çalışır ve sabit doğru akımla sürekli çalışamazlar.
2
Alternatif akım (AC) frekansının çıkış gerilimi ve lamba parlaklığına etkisini değerlendirmek.
S anahtarı 1 konumundayken sekonder geriliminin etkin değeri frekanstan bağımsız olarak V2=V1⋅N2N1V_2 = V_1 \cdot \frac{N_2}{N_1} olur. Lambanın direnci de frekansa bağlı olmadığından lamba parlaklığı değişmez.
Transformatörün gerilim dönüştürme oranı sadece sarım oranlarına ve giriş geriliminin büyüklüğüne bağlıdır, frekansa bağlı değildir.
3
Verim ve güç ilişkisini incelemek.
Verim formülü η=PsekonderPprimer\eta = \frac{P_{sekonder}}{P_{primer}} şeklindedir. Lambanın parlaklığı (çıkış gücü) sabitken verim artırılırsa primer devreden çekilen güç azalır.
Daha yüksek verimli bir transformatör, aynı çıkış gücünü sağlamak için girişten daha az güç çeker.

Anahtar Kavram

Transformatörlerin çalışma ilkeleri, AC/DC gerilimlerdeki davranışı ve verim bağıntısı.
Bu soruyu puanla

Konular

Transformatörler

Bu konudan daha fazla soru