Soru

Zorluk: OrtaSiyasi Alandaki İnkılaplar

Yeni Türk Devleti'nde 33 Mart 19241924 tarihinde gerçekleştirilen yasal düzenlemeyle Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti kaldırılmış, yerine kabine dışında yer alan Genelkurmay Başkanlığı kurulmuştur. Mustafa Kemal Paşa'nın da ordu ile siyasetin ayrılması konusundaki kararlılığı doğrultusunda yapılan bu düzenlemeyle askerlerin milletvekilliği yapması yasaklanmıştır.

Bu siyasi inkılabın;

I.I. Ordu içerisindeki emir-komuta zincirinin siyasi tartışmalardan uzak tutulması,
II.II. Sivil iradenin ve milli egemenlik ilkesinin pekiştirilmesi,
III.III. Devletin rejim tartışmalarına son verilmesi

durumlarından hangilerine doğrudan katkı sağladığı savunulabilir?

  1. A
    Yalnız II
  2. B
    Yalnız IIII
  3. II ve IIIICevap
  4. D
    IIII ve IIIIII
  5. E
    II, IIII ve IIIIII

Cevap

Ordu ve siyasetin birbirinden ayrılmasının hem askeri disiplinin korunmasına (II) hem de demokratik sivil iradenin güçlendirilmesine (IIII) katkı sağladığı yönündeki seçenektir.
Doğru cevap olan seçenekte belirtilen durumlar, Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaletinin kaldırılmasının doğrudan sonuçları arasındadır. Ordu mensuplarının siyasetten uzaklaştırılması, askeri disiplinin korunmasını ve kışlaya siyaset girmemesini sağlamıştır. Aynı zamanda sivil yönetimin ordu üzerindeki denetimini artırarak demokratik yapıyı ve milli egemenliği güçlendirmiştir. Devletin rejim tartışmalarına son verilmesi ise bu inkılaptan önce, cumhuriyetin ilanı ile gerçekleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaletinin kaldırılmasının temel amacını ve kapsamını belirlemek.
Bu vekalet kaldırılarak ordu ile siyaset birbirinden ayrılmış, askerlerin mecliste siyaset yapması engellenmiştir.
Siyasi inkılapların ordu-siyaset ilişkisi üzerindeki etkisini doğru analiz edebilmek için.
2
Verilen öncülleri bu inkılabın amaç ve sonuçları doğrultusunda değerlendirmek.
Ordu disiplininin korunması (II) ve sivil iradenin güçlenmesi (IIII) bu inkılabın doğrudan sonuçlarıyken, rejim tartışmalarının bitmesi (IIIIII) cumhuriyetin ilanıyla ilgilidir.
Öncüllerin tarihsel olaylarla olan neden-sonuç ve kronoloji ilişkisini kurmak için.
3
Doğru öncülleri bir araya getirerek doğru seçeneğe ulaşmak.
Doğru yanıtın II ve IIII nolu öncülleri içeren seçenek olduğu belirlenir.
Sorudaki doğrudan katkı sağlama ölçütünü karşılayan yargıları netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Ordu ve siyasetin birbirinden ayrılması (Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaletinin kaldırılması) ve bunun demokratikleşme ile askeri disipline etkileri.
Bu soruyu puanla