Soru

Zorluk: OrtaDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar

Divan edebiyatında tek dörtlükten oluşan nazım şekilleri incelenirken rubai ve tuyuğ türleri biçimsel ve içeriksel özellikleri yön��yle karşılaştırılmaktadır.

Buna göre ele alınan bir dörtlüğün, rubai değil de tuyuğ olduğunu belirlemede aşağıdakilerden hangisi tek başına kesin bir ölçüt sayılabilir?

  1. A
    Kafiye şemasının manide olduğu gibi "aaba" şeklinde düzenlenmesi
  2. B
    Mahlas kullanılmadan, şairin kimliğinin ilk bakışta anlaşılmaması
  3. C
    Felsefi, tasavvufi ya da rindane konuların işlenmesi
  4. Aruz ölçüsünün sadece "Fâilâtün Fâilâtün Fâilün" kalıbıyla yazılmış olmasıCevap
  5. E
    Divan şairi tarafından Türkçe kaleme alınmı�� olması

Cevap

Aruz ölçüsünün sadece "Fâilâtün Fâilâtün Fâilün" kalıbıyla yazılmış olması
Aruz ölçüsünün yalnızca 'Fâilâtün Fâilâtün Fâilün' kalıbıyla yazılmış olması, o dörtlüğün kesinlikle bir tuyuğ olduğunu gösterir. Çünkü rubailer bu kalıpla yazılmaz, hezec bahrinin özel kalıplarıyla kaleme alınır.

Adım Adım Çözüm

1
Dörtlüğün biçimsel özelliklerini ve aruz ölçüsünü incelemek.
Rubai ve tuyuğun her ikisi de tek dörtlükten oluşur ve genellikle aaba kafiye düzenine sahiptir.
Bu iki nazım şeklini sadece dize sayısı veya kafiye örgüsüyle ayırt etmek mümkün değildir.
2
Tuyuğ ve rubaiyi ayıran temel teknik ölçütü (aruz kalıbını) değerlendirmek.
Tuyuğ yalnızca 'Fâilâtün Fâilâtün Fâilün' aruz kalıbıyla yazılırken, rubai hezec bahri kalıplarıyla (mef'ûlü ile başlayan 24 farklı kalıpla) yazılır.
Bu kalıp farkı, bir dörtlüğün kesin olarak tuyuğ olduğunu kanıtlayan en belirgin biçimsel özelliktir.

Anahtar Kavram

Tuyuğ ve Rubai Nazım Şekillerinin Ayırt Edici Özellikleri
Bu soruyu puanla