Soru

Zorluk: ZorBeş Tümel

Klasik mantıkta, Aristotelesçi sınıflandırma sisteminin temelini oluşturan beş tümel; nesnelerin özsel ve ilintisel niteliklerini ayırt etmek için kullanılır. Geometrik şekiller dünyasındaki kavramsal ilişkileri temel alan bir mantık çalışmasında, bu tümellerin doğru örneklendirilmesi amaçlanmaktadır.

Buna göre, sol sütunda yer alan beş tümel terimlerini, sağ sütundaki üçgen kavramı ekseninde verilen doğru örnekleriyle eşleştiriniz.

  • CinsÜçgen kavramını içine alan ve onun üst basamağında yer alan "geometrik şekil" kavramı
  • TürGeometrik şekil kavramının altında sınıflanan ve kendi altında daha özel şekilleri barındıran "üçgen" kavramı
  • AyrımÜçgeni, kendisiyle aynı cins altında bulunan kare veya daire gibi diğer şekillerden ayıran "üç kenarlı olma" niteliği
  • ÖzgülükYalnızca üçgen türüne ait olan ve tüm üçgenlerde zorunlu olarak bulunan "iç açılarının toplamının 180180^\circ olması" durumu
  • İlintiÜçgenin varoluşsal tanımı için zorunlu olmayan, bazı üçgenlerde bulunup bazılarında bulunmayan "dik açılı veya eşkenar olma" niteliği

Cevap

Cins kavramı geometrik şekil tanımıyla; tür kavramı üçgen tanımıyla; ayrım kavramı üç kenarlı olma niteliğiyle; özgülük kavramı iç açılarının toplamının 180180^\circ olması durumuyla; ilinti kavramı ise dik açılı veya eşkenar olma niteliğiyle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; üst kavram olan geometrik şekil cins ile, altındaki üçgen tür ile, üçgeni kare veya daireden ayıran üç kenarlı olma özelliği ayrım ile, sadece üçgene özgü olan iç açılar toplamının 180180^\circ olması özgülük ile ve zorunlu olmayan dik/eşkenar olma özelliği ilinti ile eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cins ve tür ilişkisini kurmak için kavramların kapsayıcılık düzeylerini analiz edin.
"Geometrik şekil" daha üstte ve kapsayıcı olduğu için cins, "üçgen" ise onun altında sınıflanan bir kavram olduğu için tür olarak belirlenir.
Cins, türü içine alan daha genel bir kavramdır.
2
Üçgeni, üyesi olduğu geometrik şekil cinsindeki diğer üyelerden ayıran kurucu niteliği tespit edin.
"Üç kenarlı olma" niteliği üçgenin ayrımı (fasıl) olarak eşleşir.
Ayrım, bir türü kendi cinsi içindeki diğer türlerden ayıran temel özelliktir.
3
Sadece üçgen türüne ait olan ve tüm üçgenlerde zorunlu olarak bulunan matematiksel özelliği saptayın.
"İç açılarının toplamının 180180^\circ olması" durumu özgülük (proprium) ile eşleşir.
Özgülük, bir türe has olan ve o türün tüm bireylerinde zorunlu bulunan türetilmiş niteliktir.
4
Üçgenin özünde bulunmayan, değişebilen ve her üçgende ortak olmayan niteliği bulun.
"Dik açılı veya eşkenar olma" niteliği ilinti (accidens) ile eşleşir.
İlinti, kavramın varlığı için zorunlu olmayan, rastlantısal ve değişken özelliklerdir.

Anahtar Kavram

Beş Tümel (Cins, Tür, Ayrım, Özgülük, İlinti)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla