Soru

Zorluk: ZorKütlece ve Hacimce Yüzde Derişim ve PPM

Bir havuz suyundaki aktif klor (Cl2Cl_2) derişimi kütlece %3,5×104\%3,5 \times 10^{-4} olarak belirlenmiştir.

Havuz suyunun özkütlesi 1 g/mL1\text{ g/mL} olduğuna göre, bu havuz suyu ile ilgili;

I. Aktif klor derişimi 3,5 ppm3,5\text{ ppm}'dir.
II. 2 m32\text{ m}^3 havuz suyunda 7 g7\text{ g} aktif klor çözünmüştür.
III. 100 mL100\text{ mL} havuz suyu örneğinde 35 mg35\text{ mg} aktif klor bulunur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yaln��z II
  3. I ve IICevap
  4. D
    I ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Birinci ve ikinci ifadeler doğrudur, üçüncü ifade yanlıştır.
Aktif klorun kütlece yüzde derişimi 3,5×1043,5 \times 10^{-4} olarak verilmiştir. ppm derişimi kütlece yüzde derişimin 10410^4 katı olduğundan derişim 3,5 ppm3,5\text{ ppm} olur. 2 m32\text{ m}^3 yani 2000 kg2000\text{ kg} suda ppm tanımı gereği 3,5×2000=7000 mg=7 g3,5 \times 2000 = 7000\text{ mg} = 7\text{ g} klor bulunur. 100 mL100\text{ mL} yani 0,1 kg0,1\text{ kg} suda ise 3,5×0,1=0,35 mg3,5 \times 0,1 = 0,35\text{ mg} klor bulunur. Bu nedenle birinci ve ikinci ifadeler doğru, üçüncü ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kütlece yüzde derişimi ppm derişimine dönüştürmek.
ppm=ku¨tlece yu¨zde×104\text{ppm} = \text{kütlece yüzde} \times 10^4 formülünden; ppm=(3,5×104)×104=3,5 ppm\text{ppm} = (3,5 \times 10^{-4}) \times 10^4 = 3,5\text{ ppm} bulunur. Dolayısıyla birinci öncül doğrudur.
ppm (milyonda bir kısım) derişimi, kütlece yüzde derişimin 10000 katına eşittir.
2
2 m32\text{ m}^3 havuz suyunun kütlesini ve içerdiği aktif klor kütlesini hesaplamak.
2 m3=2000 L2\text{ m}^3 = 2000\text{ L}'dir. Suyun özkütlesi 1 g/mL1\text{ g/mL} (1 kg/L1\text{ kg/L}) olduğundan, çözelti kütlesi 2000 kg2000\text{ kg}'dır. ppm=mc¸o¨zu¨nen (mg)mc¸o¨zelti (kg)\text{ppm} = \frac{m_{\text{çözünen}}\text{ (mg)}}{m_{\text{çözelti}}\text{ (kg)}} formülünden; 3,5=mc¸o¨zu¨nen2000    mc¸o¨zu¨nen=7000 mg=7 g3,5 = \frac{m_{\text{çözünen}}}{2000} \implies m_{\text{çözünen}} = 7000\text{ mg} = 7\text{ g} aktif klor bulunur. Dolayısıyla ikinci öncül doğrudur.
1 m3=1000 L1\text{ m}^3 = 1000\text{ L} hacim dönüşümü ve ppm formülü kullanılarak çözünen madde kütlesi bulunur.
3
100 mL100\text{ mL} havuz suyundaki aktif klor kütlesini hesaplamak.
100 mL100\text{ mL} su örneği 100 g=0,1 kg100\text{ g} = 0,1\text{ kg} kütleye sahiptir. mc¸o¨zu¨nen (mg)=ppm×mc¸o¨zelti (kg)=3,5×0,1=0,35 mgm_{\text{çözünen}}\text{ (mg)} = \text{ppm} \times m_{\text{çözelti}}\text{ (kg)} = 3,5 \times 0,1 = 0,35\text{ mg} klor bulunur. Dolayısıyla üçüncü öncül yanlıştır.
Hacimden kütleye geçiş yapılarak ppm formülü yardımıyla miligram cinsinden klor kütlesi hesaplanır.

Anahtar Kavram

Kütlece yüzde derişim ile ppm (milyonda bir kısım) arasındaki ilişki ve çözelti birim dönüşümleri.
Bu soruyu puanla