Soru

Zorluk: OrtaI. ve II. Meşrutiyet Dönemleri ile Kanun-i Esasi

Kanun-i Esasi'nin 1876 yılındaki ilk metni ile 1909 yılındaki anayasa değişiklikleri karşılaştırıldığında, yürütme organının yasama organı karşısındaki üstünlüğünün son bulduğu ve parlamenter sistemin güçlendiği görülmektedir. Aşağıdaki anayasal düzenlemelerden hangisi bu yargıyı doğrudan destekleyen bir kanıttır?

  1. A
    Ayan Meclisi üyelerinin padişah tarafından ömür boyu görev yapmak üzere atanması
  2. Hükümetin (Heyet-i Vükela) padişah yerine meclise karşı sorumlu hale getirilmesiCevap
  3. C
    Padişahın meclisin çıkardığı kanunları sınırsız veto etme yetkisine sahip olması
  4. D
    Osmanlı tebaasının tamamının seçme ve seçilme hakkını kullanarak cumhuriyet yönetimine geçmesi
  5. E
    Sadrazamın doğrudan Mebusan Meclisi üyeleri arasından halk oylamasıyla seçilmesi

Cevap

Hükümetin (Heyet-i Vükela) padişah yerine meclise karşı sorumlu hale getirilmesi
Kanun-i Esasi'nin 1909 değişiklikleriyle hükümetin padişaha karşı değil meclise karşı sorumlu kılınması, yürütmenin yasama tarafından denetlenmesini sağlamış ve meclis üstünlüğünü getirerek parlamenter yapıyı güçlendirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
1876 Kanun-i Esasi'si ile 1909 anayasa değişikliklerinin yürütme ve yasama organları arasındaki güç dengesi yönünden incelenmesi
1876 anayasasında hükümetin padişaha, 1909 değişikliklerinde ise hükümetin meclise sorumlu olduğu saptanmıştır.
Güçler dengesindeki değişimi ve meclisin yürütme üzerindeki denetim yetkisini analiz etmek.
2
Seçeneklerin bu anayasal değişim ve parlamenter sistem ilkeleriyle tutarlılığının değerlendirilmesi
Hükümetin meclise karşı sorumlu olması düzenlemesinin, parlamenter sistemin temelini oluşturduğu ve yürütmenin üstünlüğünü sınırladığı sonucuna ulaşılmıştır.
Yürütmenin gücünü sınırlayan ve yasama gücünü artırarak parlamenter yapıyı kuran doğrudan kanıtı belirlemek.

Anahtar Kavram

1909 Anayasa Değişiklikleri ve Parlamenter Sistem
Bu soruyu puanla