Soru

Zorluk: Çok zorI. ve II. Meşrutiyet Dönemleri ile Kanun-i Esasi

Osmanlı Devleti'nin anayasal düzene geçiş süreci ve meşrutiyet deneyimleriyle ilgili aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

  1. 1Tersane Konferansı'nın toplandığı gün Kanun-i Esasi'nin ilan edilerek I. Meşrutiyet Dönemi'nin başlatılması
  2. 2Osmanlı tebaasının ilk kez genel seçimlere katılarak temsilcilerini seçmesi ve Meclis-i Mebusan'ın açılması
  3. 3Sultan II. Abdülhamid'in 93 Harbi'nin getirdiği olağanüstü koşulları gerekçe göstererek Meclis-i Mebusan'ı süresiz tatil etmesi
  4. 4Meşrutiyet karşıtı 31 Mart Vakası'nın bastırılmasının ardından II. Abdülhamid'in tahttan indirilip yerine V. Mehmed Reşad'ın getirilmesi
  5. 5Kanun-i Esasi'de padişahın veto, sürgün ve meclisi feshetme yetkilerini sınırlandırılan köklü değişikliklerin yapılması

Cevap

Sıralama şu şekilde olmalıdır: Tersane Konferansı'nın toplandığı gün Kanun-i Esasi'nin ilan edilerek I. Meşrutiyet Dönemi'nin başlatılması, Osmanlı tebaasının ilk kez genel seçimlere katılarak temsilcilerini seçmesi ve Meclis-i Mebusan'ın açılması, Sultan II. Abdülhamid'in 93 Harbi'nin getirdiği olağanüstü koşulları gerekçe göstererek Meclis-i Mebusan'ı süresiz tatil etmesi, Meşrutiyet karşıtı 31 Mart Vakası'nın bastırılmasının ardından II. Abdülhamid'in tahttan indirilip yerine V. Mehmed Reşad'ın getirilmesi, Kanun-i Esasi'de padişahın veto, sürgün ve meclisi feshetme yetkilerini sınırlandıran köklü değişikliklerin yapılması.
Sıralama tamamen kronolojik ve sebep-sonuç ilişkisine dayalıdır. İlk olarak anayasa Tersane Konferansı günü ilan edilmiş, ardından seçimler yapılarak meclis açılmıştır. 93 Harbi bahane edilerek meclis kapatılmış, daha sonra II. Meşrutiyet döneminde 31 Mart Vakası sonrası padişah değişikliği yapılmış ve en nihayetinde padişahın yetkilerini kısıtlayan 1909 anayasa değişiklikleri yürürlüğe girmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
I. Meşrutiyet'in ilanı sürecinin belirlenmesi
Tersane Konferansı'nın toplandığı 23 Aralık 1876 tarihinde anayasa ilan edilmiştir. Bu, kronolojinin en eski tarihli olayıdır.
Meşrutiyet'in ilanı, meclisin açılmasından ve seçimlerden önce gerçekleşen kurucu adımdır.
2
Seçimlerin yapılması ve meclisin açılış tarihinin saptanması
Seçimler 1877 yılı başında yapılmış ve meclis Mart 1877'de çalışmaya başlamıştır.
Anayasanın yürürlüğe girmesiyle meclisin teşekkül etmesi kronolojide ikinci sıradadır.
3
I. Meşrutiyet'in sona erme anının tespit edilmesi
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın (93 Harbi) yarattığı bunalım gerekçe gösterilerek Şubat 1878'de meclis tatil edilmiştir.
Bu olay I. Meşrutiyet Dönemi'ni fiilen sonlandırmış ve İstibdat Dönemi'ne geçişi sağlamıştır.
4
II. Meşrutiyet dönemi taht değişikliğinin incelenmesi
1908'deki ilandan sonra Nisan 1909'da çıkan 31 Mart Vakası bastırılmış, 27 Nisan 1909'da padişah değişikliği yapılmıştır.
Padişah değişikliği meclis kararıyla gerçekleşmiş ve anayasa değişikliklerinin önünü açmıştır.
5
1909 Anayasa Değişikliklerinin tarihlendirilmesi
Yeni padişah V. Mehmed Reşad'ın tahta geçmesinden sonra, Ağustos 1909'da meclis üstünlüğünü getiren anayasa değişiklikleri onaylanmıştır.
Anayasa revizyonu, taht değişikliğinin hemen ardından gelen nihai hukuki aşamadır.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nde anayasal süreçlerin kronolojisi ve padişah ile meclis arasındaki güç dengesinin değişimi.
Bu soruyu puanla