Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Aşağıda, divan edebiyatı nazım şekillerinden biriyle yazılmış bir şiirden alınan iki beyit verilmiştir:

I. Beyit:
*Fermân-ı aşka cân ile var inkıyâdumuz*
*Hükm-i kazâya zerre kadar yok inâdumuz*

II. Beyit:
*Minnet Hudâ'ya devlet-i d��nyâ fenâ bulur*
*Bâkî kalur sahîfe-i âlemde adumuz*

Bu beyitler ve ait oldukları şiirle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. beyit, mısraları kendi arasında kafiyeli (musarra) olduğu için ait olduğu şiirin matla beytidir.
  2. B
    II. beyit, şairin mahlasını barındırması yönüyle şiirin son beyti yani makta beytidir.
  3. C
    Beyitlerde yer alan '-umuz' ekleri redif; 'inkıyâd', 'inâd' ve 'ad' sözcüklerindeki benzer sesler ise kafiyedir.
  4. D
    Şiirde geçen 'Bâkî' mahlası, bu eserin 16. yüzyıl divan şiirinin rindane tarzıyla bilinen şairine ait olduğunu gösterir.
  5. Beyitlerin uyak düzeni ve mahlasın kullanılış biçimi, bu şiirin beyit sınırlaması olmayan mesnevi nazım şekliyle yazıldığını kanıtlar.Cevap

Cevap

Beyitlerin uyak düzeni ve mahlasın kullanılış biçiminin mesnevi nazım şeklini kanıtladığını belirten seçenek yanlıştır.
Şiirin mesnevi nazım şekliyle yazıldığını iddia eden ifade yanlıştır çünkü mesnevi nazım biçiminde her beyit kendi arasında kafiyelenir (aa, bb, cc...). Oysa verilen beyitlerde kafiye düzeni 'aa' (matla) ve 'ba' (makta) şeklindedir. Bu kafiye düzeni ve mahlas kullanımı, şiirin bir gazel veya kasideye ait olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla bu bilgi söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Beyitlerin kafiye şemasını analiz etme.
I. beyit 'inkıyâdumuz / inâdumuz' (aa) şeklinde kafiyelidir. II. beyit ise 'bulur / adumuz' (ba) şeklinde kafiyelidir.
Kafiye şeması nazım şeklinin belirlenmesinde en önemli ipucudur.
2
Beyitlerdeki mahlas kullanımını kontrol etme.
II. beyitte 'Bâkî' mahlası geçmektedir.
Mahlasın bulunduğu beyit makta beytidir ve şiirin sonunu gösterir.
3
Elde edilen verileri mesnevi nazım biçiminin özellikleriyle karşılaştırma.
Mesnevilerde her beyit kendi arasında kafiyelenir (aa, bb, cc...) ve genellikle beyit sınırlaması olmadan hikaye anlatılır. Oysa verilen şiir 'aa' ve 'ba' kafiye düzenine sahiptir ve mahlas barındırmaktadır, bu da onun bir gazel veya kaside olduğunu gösterir.
Mesnevi ile gazel/kaside arasındaki biçimsel farkı ortaya koyarak yanlış yargıyı tespit etmek.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatında beyitlerle kurulan nazım şekillerinin (gazel, kaside, mesnevi) kafiye düzeni ve yapısal özellikleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Bu konudan daha fazla soru