Examkin

Soru

Zorluk: KolayDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi
Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi

Kafiye düzeni (aaaa) dikkate alındığında, bu beyit beyitlerle kurulan aşağıdaki nazım şekillerinden hangisinin ilk beyti (matla) olamaz?

  1. A
    Gazel
  2. B
    Kaside
  3. C
    Mesnevi
  4. KıtaCevap
  5. E
    Müstezat

Cevap

Kıta nazım şeklinin ilk beyti kendi arasında kafiyeli (aaaa) olmadığı, aksine 'xa' şeklinde kafiyelendiği için doğru cevap kıtadır.
Kıta nazım şeklinin kafiye düzeni genelde 'xa, ba, ca...' şeklindedir ve ilk beytinin dizeleri kendi arasında kafiyeli değildir. Soruda verilen beyit ise kendi arasında kafiyeli (aaaa) bir yapıya sahip olduğundan kıtanın ilk beyti olamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen beytin kafiye düzenini belirleyin.
'devlet gibi' ve 'sıhhat gibi' dize sonlarındaki ses benzerlikleri incelendiğinde 'gibi' kelimelerinin redif, '-et' seslerinin ise tam kafiye olduğu ve beytin kendi arasında kafiyeli (aaaa) bir yapıda olduğu görülür.
Nazım şekillerinin yapısal özelliklerini belirlemek için kafiye şemasını doğru çıkarmak gerekir.
2
Seçeneklerdeki nazım şekillerinin ilk beyit kafiye düzenlerini karşılaştırın.
Gazel, kaside, mesnevi ve müstezatın ilk beyitleri kendi arasında kafiyeliyken (aaaa); kıta nazım şekli genellikle 'xa' şeklinde kafiyelenir ve ilk beyti kendi arasında kafiyeli değildir.
Beytin hangi nazım şeklinin başlangıç beyti olamayacağını tespit etmek için kıta nazım şeklinin kafiye özelliğini uygulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatında beyitlerle kurulan nazım şekillerinin kafiye özellikleri
Bu soruyu puanla

Konular

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Bu konudan daha fazla soru