Soru

Zorluk: ZorDede Korkut Hikâyeleri

Dede Korkut Hikâyeleri ile ilgili aşağıda verilen terim ve kavramları, yanlarındaki açıklamalarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Dresden NüshasıBir önsöz ve 12 hikâyeden oluşan, eserin en tam ve en hacimli örneği olarak kabul edilen Almanya'daki kütüphane örneğidir.
  • Günbed NüshasıYakın zamanda keşfedilen ve içerisinde Salur Kazan’ın yedi başlı ejderhayı öldürmesini anlatan 13. hikâyenin bulunduğu yazmadır.
  • SoylamaHikâyelerin arasına serpiştirilmiş veya sonlarda yer alan; ezgiyle söylenen, aliterasyonlu ve manzum parçalardır.
  • Dede KorkutHikâyelerin müellifi değil; toplumsal kriz anlarında ortaya çıkan, dua eden ve kopuz çalıp 'boy boylayan' efsanevi anlatıcıdır.

Cevap

Eşleştirme şu şekilde olmalıdır: Dresden Nüshası - Bir önsöz ve 12 hikâye içeren yazma; Günbed Nüshası - 13. hikâyeyi içeren yeni keşif; Soylama - Manzum ve ritmik bölümler; Dede Korkut - Bilge anlatıcı ve dua eden ozan.
Doğru eşleştirme, eserin hem klasik (Dresden) hem de güncel (Günbed) akademik verilerini kapsar. Dresden yazması 12 hikâye ve önsöz ile temel kaynaktır; Günbed yazması ise 'Salur Kazan’ın Ejderhayı Öldürmesi' boyu ile literatüre yeni girmiştir. Soylama, eserin şiirsel kısımlarını temsil ederken Dede Korkut ise bilge anlatıcı rolünü üstlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Nüshaların ayırt edilmesi
Dresden (12 hikâye) ve Günbed (13. hikâye) nüshalarının içerik farkı belirlenir.
Eserin günümüze ulaşan yazmaları arasındaki sayısal ve içerik farkı akademik bir bilgi standardıdır.
2
Edebi tekniğin analiz edilmesi
Soylama kavramının şiirsel (manzum) bölümlere karşılık geldiği saptanır.
Eserin nazım-nesir karışık yapısı içerisinde şiirsel söyleyişlere verilen özel isimlerin bilinmesi gerekir.
3
Karakter ve yazar ayrımının yapılması
Dede Korkut'un bir yazar değil, bilge bir anlatıcı (ozan) olduğu netleştirilir.
Eserin anonimliği ve anlatıcı figürün fonksiyonu, geçiş dönemi eserlerinin karakteristik özelliğidir.

Anahtar Kavram

Dede Korkut Hikâyeleri'nin Nüshaları, Yapısal Özellikleri ve Anlatıcı Tipi
Bu soruyu puanla