Dede Korkut Hikâyeleri’nden alınan aşağıdaki parça inceleniyor:
*Salur Kazan der: 'Mere kâfir! Benim oğlum Uruz senin elinde esirdir, onu bana ver, sana ne istersen vereyim.' Kâfir der: 'Uruz'u sana vermeyiz, onu biz kilisede papaz yapacağız, senin dinini kötületeceğiz.' Salur Kazan kükredi, söyledi, görelim hanım ne söyledi:*
*Ağzı karam, dili belam kâfir!*
*Üzerimize gelen o yaman kâfir!*
*Oğlum Uruz'u esir eylemişsin,*
*Kara dinin yaymaya ant içmişsin.*
*Kopuzumu alıp boy boylamazsam,*
*Kara çelik ��z kılıcım sallamazsam,*
*Oğuz beylerini başıma toplamazsam,*
*Sana yurdumu dar eylemezsem,*
*Babam Bayındır Han’ın ekmeği bana haram olsun!*
Buna göre, bu metinden ve Dede Korkut Hikâyeleri’nin genel özelliklerinden hareketle yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
- AMetindeki nesir kısımlarında anlatım düz yazı şeklinde ilerlerken kahramanın duygusal yoğunluğunun arttığı ve hitap ettiği bölümlerde nazma (soylamaya) geçilmiştir; bu durum eserin nazım-nesir karışık yapısını örnekler.
- BMetinde geçen 'kâfir' ve 'din' gibi kavramlar ile 'Bayındır Han'ın ekme��i' gibi ifadeler, Oğuzların İslamiyet'i kabul ettikten sonraki gaza ruhu ile eski bozkır kültürüne ait töre ve sadakat anlayışının senkretik bir sentez oluşturduğunu gösterir.
- Dil ve imla özellikleri bakımından Kutadgu Bilig ve Divânu Lugâti't-Türk gibi Karahanlı (Hakaniye) sahasında şekillenen geçiş dönemi eserleriyle aynı dilsel coğrafyaya ait olup Doğu Türkçesinin ses ve şekil bilgisi yapısını yansıtmaktadır.Cevap
- DEserde geçen 'boy boylamak' ifadesi anlatının destan/hikâye anlatma yönünü; 'soy soylama' ise kopuz eşliğinde şiirsel söyleyişi ifade eder; bu manzum kısımlarda hece ölçüsünün katı kuralları yerine serbest bir ritim ve aliterasyonlar hâkimdir.
- EEserdeki hikâyelerin anlatıcısı ve bilge kişisi olan Dede Korkut, hikâyelerin yazarı olmayıp olayların sonunda ortaya çıkan, kahramanlara ad koyan, kopuz çalıp dua eden efsanevi bir figürdür.