Aşağıda Divan edebiyatından alınan bazı beyitler ve ait oldukları nazım şekilleri verilmiştir. Bu beyitleri, kafiye düzeni, yapısal özellikleri ve içerikleri göz önünde bulundurularak ait oldukları nazım şekilleriyle eşleştiriniz.
- Fermân-ı aşka cân ile var inkıyâdımız
Hükm-i kazâya zerre kadar yok inâdımızGazel (Matla) - Bir eşek var idi zaîf ü nizâr
Yük elinden anın katı bîzârMesnevi - Saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlara su
Kim bu denlü dutuşan odlara kılmaz çâre suKaside (Matla) - Tâhir Efendi bana kelb demiş
İltifatı bu sözde zâhirdirKıta
Cevap
Fermân-ı aşka ile başlayan beyit Gazel (Matla) ile; Bir eşek var idi ile başlayan beyit Mesnevi ile; Saçma ey göz ile başlayan beyit Kaside (Matla) ile; Tâhir Efendi ile başlayan beyit ise Kıta ile eşleşir.
Fermân-ı aşka ile başlayan beyit bireysel aşk konusunu işleyen ve aa şeklinde kafiyelenen bir gazel matla beytidir. Bir eşek var idi ile başlayan beyit, Harnâme'den alınmış olup olay anlatımına dayalı kendi arasında kafiyeli (aa) bir mesnevi beytidir. Saçma ey göz ile başlayan beyit, Fuzûlî'nin peygamber övgüsü içeren ünlü Su Kasidesi'nin matla (aa) beytidir. Tâhir Efendi ile başlayan beyit ise yergi içerikli olup ilk beyti kendi arasında kafiyeli olmayan (ab) bir kıta örneğidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Divan Edebiyatı Beyitlerle Kurulan Nazım Şekillerinin Yapısal ve İçeriksel Analizi