Soru

Zorluk: Çok zorTürkiye'de Tarım ve Tar��m Ürünleri

Türkiye'de tarım faaliyetleri ile iklim özellikleri arasındaki ilişki incelendiğinde, bazı bölgelerde sulama projelerinin (GAP, KOP vb.) hayata geçirilmesiyle nadas alanlarının azaldığı ve ürün çeşitliliğinin arttığı görülürken; bazı bölgelerde ise doğal nemlilik veya yer şekilleri nedeniyle nadas uygulamasına ihtiyaç duyulmaz ya da tarımsal faaliyetler iklim sınırlamalarına takılır.

Türkiye haritası üzerinde numaralandırılarak gösterilen alanlar ve bu alanlardaki tarımsal faaliyetlerin iklim, sulama ve toprak özellikleri ile ilişkisine dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğru değildir?

  1. A
    I numaralı alanda her mevsim yağışlı geçen Karadeniz iklim koşullarından dolayı tarımda sulama ihtiyacı en az olup, nadas uygulamasına gerek duyulmamaktadır.
  2. B
    IV numaralı alanda GAP ile birlikte sulama imkanlarının artması, bu bölgede nadas alanlarının belirgin ölçüde azalmasını sağlamış ve ürün çeşitliliğini artırmıştır.
  3. C
    V numaralı alanda yaz yağışları ve düşük kış sıcaklıkları nedeniyle vejetasyon süresi kısalmış, bu durum kış ılıklığı isteyen sanayi bitkilerinin yetişmesini engellemiştir.
  4. D
    III numaralı alanda Akdeniz iklim koşullarına bağlı olarak kış ılıklığı isteyen zeytin, incir gibi yüksek gelir getiren tarım ürünlerinin üretimi yoğunlaşmıştır.
  5. II numaralı alanda nadas uygulaması toprağın mineral dengesini kuran aktif bir gübreleme yöntemi olarak tercih edildiğinden, sulama olanakları gelişse dahi verimi artırmak adına bu uygulamaya yaygın olarak devam edilmektedir.Cevap

Cevap

İç Anadolu Bölgesi'nde (II numaralı alan) nadas uygulamasının aktif bir gübreleme yöntemi olduğu ve sulamaya rağmen verim artışı için buna devam edildiği yönündeki değerlendirme yanlıştır.
İç Anadolu'da (II numaralı alan) nadas uygulaması toprağı mineralce zenginleştiren aktif bir gübreleme yöntemi değildir. Aksine, yağış yetersizliği ve sulama imkânlarının kısıtlı olması nedeniyle toprağın nem biriktirmesini sağlamak amacıyla uygulanan zorunlu bir dinlendirme yöntemidir. KOP ile sulama olanakları geliştikçe nadas alanları azalmaktadır. Bu nedenle nadasın aktif bir gübreleme tekniği olarak sunulması ve sulamaya rağmen aynı sıklıkta devam ettiğinin belirtilmesi yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Harita üzerindeki numaralandırılmış alanların coğrafi konumlarını ve iklim özelliklerini belirleme.
I numaralı alan Doğu Karadeniz (yağışlı), II numaralı alan İç Anadolu (kurak/yarı kurak), III numaralı alan Ege (Akdeniz iklimi), IV numaralı alan Güneydoğu Anadolu (kurak, GAP ile sulanan), V numaralı alan Kuzeydoğu Anadolu (sert karasal) olarak tespit edildi.
Bölgelerin iklim koşulları ile tarımsal faaliyetler arasındaki ilişkiyi kurabilmek için temel coğrafi konum tespiti gereklidir.
2
Her bölge için seçeneklerde verilen tarımsal ifadelerin (iklim-ürün uyumu, sulama projeleri, vejetasyon süresi ve nadas) doğruluğunu analiz etme.
I, III, IV ve V numaralı alanlara ait bilgilerin fiziki ve beşerî coğrafya prensipleriyle tam uyumlu olduğu görüldü.
Seçeneklerin doğruluğunu veya yanlışlığını bilimsel verilerle doğrulamak amacıyla.
3
Nadas yönteminin coğrafi tanımını ve sulama projeleriyle olan etkileşimini değerlendirme.
Nadasın bir gübreleme yöntemi olmadığı, kuraklık nedeniyle uygulanan zorunlu bir dinlendirme yöntemi olduğu; sulamayla birlikte nadas ihtiyacının azaldığı belirlendi.
II numaralı alana dair ifadedeki kavramsal hatayı (nadasın aktif gübreleme olarak sunulması) tespit etmek amacıyla.

Anahtar Kavram

Türkiye'de tarım yöntemleri, sulama projelerinin (GAP, KOP) etkileri ve nadas uygulamasının mantığı
Bu soruyu puanla