Türkiye'de bazı maden işleme tesisleri, hammaddenin çıkarıldığı alanların yakınına kurulur… — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi)

Türkiye'de bazı maden işleme tesisleri, hammaddenin çıkarıldığı alanların yakınına kurulurken bazıları ise liman kolaylığı, enerji kaynağına yakınlık veya su kaynaklarına erişim gibi coğrafi ve ekonomik faktörlere bağlı olarak farklı yerlerde kurulmuştur.

Aşağıdaki haritada, Türkiye'de çıkarılan bazı madenler ile bu madenlerin işlendiği tesisler arasındaki nakliye yönleri ve tesislerin kuruluş gerekçeleri numaralandırılarak verilmiştir:

* I. Küre (Kastamonu) $\rightarrow$ Samsun Bakır İşletmesi: Ulaşım (Liman ve hinterlant kolaylığı)
* II. Divriği (Sivas) $\rightarrow$ Ereğli Demir-Çelik Fabrikası: Enerji kaynağına yakınlık (Taşkömürü yatakları)
* III. Guleman (Elazığ) $\rightarrow$ Elazığ Ferro-Krom Fabrikası: Hammaddeye yakınlık
* IV. Seydişehir (Konya) $\rightarrow$ Seydişehir Al��minyum Fabrikası: Hammaddeye yakınlık
* V. Hekimhan (Malatya) $\rightarrow$ İskenderun Demir-Çelik Fabrikası: Hammaddeye yakınlık

Buna göre, yukarıda verilen nakliye ve tesis eşleştirmelerinden hangisinin kuruluş gerekçesi yanlıştır?

A
I
B
II
C
III
D
IV
VCevap

Cevap

Hekimhan (Malatya) ile İskenderun Demir-Çelik Fabrikası nakliyesinin gerekçesi olarak 'Hammaddeye yakınlık' gösterilen seçenektir.

İskenderun Demir-Çelik Fabrikası'nın kuruluş yerinin belirlenmesinde hammaddeye yakınlık etkili olmamıştır. Bu tesisin İskenderun'da kurulmasında, deniz ulaşımı (liman kolaylığı) sayesinde ithal kömürün getirilmesi ve üretilen demir-çelik ürünlerinin pazarlanmasındaki kolaylıklar ile su kaynaklarının varlığı belirleyici olmuştur. Bu doğrultuda, V numaralı eşleştirmede sunulan 'Hammaddeye yakınlık' gerekçesi coğrafi olarak yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Haritada verilen maden çıkarma yerleri ile işleme tesislerini incelemek.

I numaralı güzergah Küre'den Samsun'a bakır naklini, II numaralı güzergah Divriği'den Ereğli'ye demir naklini, III numaralı güzergah Elazığ'da krom işletilmesini, IV numaralı güzergah Seydişehir'de boksit işletilmesini, V numaralı güzergah ise Hekimhan'dan İskenderun'a demir naklini temsil etmektedir.

Maden çıkarma ve işleme merkezleri arasındaki coğrafi ilişkileri tespit etmek.

Her bir tesisin kuruluş yeri gerekçelerini değerlendirmek.

Samsun'da bakır işletmesinin kurulması liman ve ulaşım kolaylığına, Ereğli'de demir-çelik işletmesinin kurulması taşkömürü (enerji kaynağı) varlığına, Elazığ'da krom ve Seydişehir'de alüminyum tesislerinin kurulması hammadde varlığına dayanır. Bu gerekçelerin tümü coğrafi prensiplere uygundur.

Kuruluş yeri faktörlerinin bilimsel doğruluğunu kontrol etmek.

V numaralı İskenderun Demir-Çelik Fabrikası'nın kuruluş faktörünü analiz etmek.

İskenderun'da demir yatakları bulunmamaktadır; hammadde Malatya (Hekimhan-Hasançelebi) ve Sivas (Divriği) yörelerinden taşınmaktadır. Tesisin İskenderun'da kurulmasının ana sebebi, ithal kömür ve mamul madde nakliyesi için uygun olan liman (ulaşım) imkanları ile soğutma suyuna erişim kolaylığıdır. Dolayısıyla 'Hammaddeye yakınlık' ifadesi coğrafi olarak yanlıştır.

Hatalı gerekçeyi tespit ederek doğru cevaba ulaşmak.

Anahtar Kavram

Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde etkili olan faktörlerin (hammadde, ulaşım, enerji kaynağı) mekansal dağılım analizi.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru