Examkin

Soru

Zorluk: ZorMÖ 6. Yüzyıl - MS 2. Yüzyıl Felsefesi: Sofistler, Sokrates, Platon ve Aristoteles

Platon'un *Gorgias* diyaloğunda sofist Callicles şöyle der: 'Bence yasaları koyanlar zayıf ve çoğunlukta olan insanlardır. Kendileri ve çıkarları için yasalar yapar, övgü ve yergileri buna göre belirlerler. Güçlü olanların kendilerinden daha fazla pay almasını engellemek için, başkalarından üstün olmanın çirkin ve haksızlık olduğunu söylerler. Oysa doğa bize gösteriyor ki güçlü olanın zayıf olana, yetenekli olanın yeteneksiz olana üstün gelmesi adaletin ta kendisidir.'

Bu parçadan hareketle Callicles'in yasa ve adalet anlayışı hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

  1. A
    Ahlaki değerler ve adalet, insanın doğal eğilimlerinden bağımsız, nesnel ve evrensel bir akli temele dayanır.
  2. B
    Toplumsal yasalar, doğal düzeni ve güçlü olanın haklarını korumak amacıyla tasarlanmış rasyonel uzlaşılardır.
  3. Doğal adalet ile toplumsal yasaların dayattığı uzlaşımcı adalet birbiriyle çelişir; hakiki adalet doğanın güçlüye tanıdığı egemenlik hakkıdır.Cevap
  4. D
    Bireysel mutluluk, toplumun çoğunluğunca kabul edilen genel geçer ahlak yasalarına ve normlara uyum sağlamakla mümkündür.
  5. E
    Toplumsal eşitlik ilkesi, güçlü ile zayıf arasındaki uçurumu kapatarak doğadaki adaletsizlikleri gideren en yüksek erdemdir.

Cevap

Doğal adalet ile toplumsal yasaların dayattığı uzlaşımcı adalet birbiriyle çelişir; hakiki adalet doğanın güçlüye tanıdığı egemenlik hakkıdır.
Doğal adalet ile toplumsal yasaların dayattığı uzlaşımcı adalet birbiriyle çelişir; hakiki adalet doğanın güçlüye tanıdığı egemenlik hakkıdır ifadesi doğrudur. Çünkü parçada Callicles, toplumsal yasaların zayıf çoğunluk tarafından güçlülerin üstünlüğünü engellemek amacıyla uydurulduğunu (nomos) ve bu durumun güçlü olanın zayıf olana üstün gelmesini öngören doğal düzenle (physis) çeliştiğini açıkça savunmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel kavramları ve iddiaları analiz etme
Sofist Callicles'in yasaların zayıf çoğunluk tarafından güçlüleri sınırlamak amacıyla yapıldığı iddiası belirlenmiştir. Ayrıca doğanın adaleti ile yasaların adaleti arasında bir ayrım yaptığı görülmüştür.
Callicles'in argümanının yapısını ve felsefi arka planını kavramak.
2
Doğa (physis) ve Yasa (nomos) karşıtlığını değerlendirme
Toplumsal yasaların yapay (uzlaşımsal) ve zayıfların koruyucusu olduğu, doğada ise güçlülerin üstünlüğünün esas alındığı sonucuna varılmıştır.
Callicles'in ahlaki ve hukuki rölativizmini/doğalcılığını temellendirmek.
3
Seçenekleri bu çıkarım doğrultusunda analiz etme
Doğal adalet ile toplumsal yasaların çeliştiğini ve gerçek adaletin doğadaki güç ilkesine dayandığını belirten ifadenin parçadaki görüşlerle doğrudan örtüştüğü tespit edilmiştir.
Doğru seçeneği argümanın mantıksal sonucu olarak belirlemek.

Anahtar Kavram

Sofist felsefede doğa (physis) ve yasa/uzlaşı (nomos) karşıtlığı ile adalet kavramının göreliliği.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

MÖ 6. Yüzyıl - MS 2. Yüzyıl Felsefesi: Sofistler, Sokrates, Platon ve Aristoteles

Bu konudan daha fazla soru