Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Tarım ve Tar��m Ürünleri

Türkiye'de tarımsal verimliliği artırmak ve üretimin iklim koşullarına bağımlılığını azaltmak amacıyla Konya Ovası Projesi (KOP) ve Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) gibi kapsamlı sulama projeleri hayata geçirilmiştir. Bu projelerin uygulandığı sahalar ile doğal yağış rejiminin yeterli olduğu kıyı bölgelerinde tarımsal yapı, ürün deseni ve arazi kullanım yöntemlerinde önemli değişimler gözlenmektedir.

Aşağıdaki haritada Türkiye'deki bazı tarım bölgeleri numaralandırılarak gösterilmiştir.

Buna göre, haritada numaralandırılmış alanlarda yürütülen tarımsal faaliyetler ve bu alanların ekolojik koşullarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    II numaralı alanda; yaz sıcaklığı ve sulama ihtiyacı yüksek olan çeltik tarımı ile büyüme döneminde nem, olgunlaşma döneminde ise kuraklık ve güneşlenme isteyen ayçiçeği üretimi yaygındır.
  2. B
    IIII numaralı alanda; her mevsimi yağışlı geçen nemli Karadeniz ikliminin etkisiyle yıkanmış, kireç oranı az ve asidik karakterdeki topraklar üzerinde çay tarımı yoğunlaşmıştır.
  3. IIIIII numaralı alanda KOP ile sulama imkânlarının artırılması, toprağın nem ve mineral dengesini korumak amacıyla nadasa ayrılan tarım arazilerinin payının artmasını sağlamıştır.Cevap
  4. D
    IVIV numaralı alanda; kış ılıklığı ve vejetasyon (büyüme) süresinin uzunluğu sayesinde tarımsal ürünlerin olgunlaşma süresi kısa olup aynı yıl içinde birden fazla ürün hasat edilebilmektedir.
  5. E
    VV numaralı alanda; GAP öncesinde nadas alanlarının genişliği ve kuraklık nedeniyle sınırlı olan pamuk ��retimi, sulama kanallarının devreye girmesiyle birlikte çok büyük bir artış göstermiştir.

Cevap

Konya Ovası Projesi (KOP) ile sulama olanaklarının artmasının nadas arazilerini artırdığını belirten ifade yanlıştır.
Konya Ovası Projesi (KOP) gibi büyük sulama projeleri tarım alanlarının suya erişimini sağlayarak nadas alanlarının azalmasına yol açar. Nadas, toprağın su ve mineral biriktirmesi için boş bırakılması yöntemi olup kuraklığın zorunlu bir sonucudur. Sulama imkânı arttığında toprak nadasa bırakılmadan her yıl ekilebilir. Bu nedenle sulama imkânlarının nadas alanlarını artırdığı yönündeki ifade coğrafi açıdan yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tarımsal sulama projelerinin (KOP ve GAP) nadas tarımı üzerindeki temel etkisini analiz etmek.
Sulama projeleri sayesinde kurak bölgelerdeki tarım arazilerine su ulaştırılır. Toprağın neme doyması sağlandığından, toprağı boş bırakma yöntemi olan nadasa duyulan ihtiyaç ortadan kalkar ve nadas alanları azalır.
Sulama olanaklarının artması ile nadas alanlarının değişimi arasındaki ters orantılı ilişkiyi kurmak sorunun çözümündeki temel adımdır.
2
Haritada verilen diğer bölgelerin ekolojik koşullarını ve tarımsal faaliyetlerini doğrulamak.
Trakya'da çeltik ve ayçiçeği tarımı, Doğu Karadeniz'den asidik toprakta çay tarımı, Çukurova'da yılda birden fazla ürün alınması ve Güneydoğu'da GAP ile pamuk tarımının yaygınlaşması coğrafi gerçeklerle tam olarak uyuşmaktadır.
Yanlış olan seçeneği kesinleştirmek için diğer seçeneklerdeki bilgilerin doğruluğunun teyit edilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Türkiye'de sulama imkânlarının gelişmesi, kuraklığa bağlı olarak uygulanan nadas tarımını azaltır; ürün çeşitliliğini ve verimliliği artırır.
Bu soruyu puanla