Soru

Zorluk: ZorDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar

Dilberin işi itâb u nâz olur
Çeşmi cadû gamzesi gammaz olur
Gözlerinin rengini görse nergisin
Gül yaprağı bağ içinde toz olur

Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Türklerin divan edebiyatına kazandırdığı bir nazım şekli olup halk edebiyatındaki mâniye benzer.
  2. B
    Bu nazım şeklinin edebiyatımızdaki en önemli temsilcilerinden biri olan 14. yüzyıl şairi Kadı Burhaneddin'e aittir.
  3. Aruz ölçüsünün rubaiye özgü olan ve 'mef'ûlü' ile başlayan özel kalıplarından biriyle yazılmıştır.Cevap
  4. D
    Kafiye düzeni 'aaba' şeklinde olan ve tek dörtlükten olu��an bağımsız bir şiirdir.
  5. E
    Yapısal özellikleri yönünden rubai ile benzerlik gösterse de aruzun tek kalıbıyla yazılmasıyla ondan ayrılır.

Cevap

Aruz ölçüsünün rubaiye özgü olan ve 'mef'ûlü' ile başlayan özel kalıplarından biriyle yazılmıştır ifadesi bu şiir için söylenemez.
Şiir, Türklerin divan edebiyatına kazandırdığı tuyuğ nazım şeklinin bir örneğidir. Tuyuğlar, aruz ölçüsünün sadece 'fâilâtün fâilâtün fâilün' kalıbıyla yazılırlar. Rubaiye has olan ve 'mef'ûlü' ile başlayan 24 farklı aruz kalıbından biriyle yazılması söz konusu olamaz. Bu nedenle bu ifade söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Dizelerin nazım biçimini belirlemek için birim, kafiye örgüsü ve tema analizi yapılır.
Şiir tek dörtlükten oluşmakta ve 'olur / olur / nergisin / olur' (aaba) şeklinde kafiyelenmektedir. Tema ise lirik ve aşk içeriklidir.
Nazım biçimini doğru tespit edebilmek için önce biçimsel özellikleri ortaya koymak gerekir.
2
Tek dörtlükten oluşan aaba kafiyeli divan şiiri biçimleri (tuyuğ ve rubai) arasında karşılaştırma yapılır.
Şiir 14. yüzyıl şairi Kadı Burhaneddin'e ait bir tuyuğ örneğidir.
Tuyuğ ile rubai arasındaki farkı ayırt etmek için şair ve vezin bilgisi kullanılır.
3
Tuyuğ nazım biçiminin aruz ölçüsü ve diğer özelliklerini seçeneklerle karşılaştırarak analiz edilir.
Tuyuğlar sadece 'fâilâtün fâilâtün fâilün' kalıbıyla yazılır. 'Mef'ûlü' ile başlayan kalıplar ise rubaiye has bir özelliktir.
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu belirlemek ve yanlış olan yargıyı bulmak için vezin kuralları test edilir.

Anahtar Kavram

Tuyuğ ve Rubai Nazım Şekillerinin Yapısal ve Ölçü Farkları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla