Soru

Zorluk: ZorSevr Antlaşması

Mebusan Meclisi onayından geçmediği için hukuki geçersizlik taşıyan ve Saltanat Şûrası tarafından kabul edilen Sevr Antlaşması'nın bazı maddeleri ile bu maddelerin Osmanlı Devleti'nin egemenlik hakları üzerindeki doğrudan etkileri verilmiştir. Sol sütunda yer alan antlaşma maddelerini, sağ sütunda verilen egemenlik ve bağımsızlık ihlali boyutlarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Çanakkale ve İstanbul boğazlarının; Osmanlı Devleti'nin yer almadığı, kendine ait bütçesi ve bayrağı olan uluslararası bir komisyon tarafından yönetilmesi.Ülke bütünlüğü, fiili egemenlik ve stratejik geçiş yolları üzerindeki kontrolün kaybedilmesi.
  • Kapitülasyonların tüm İtilaf Devletleri yararlanacak şekilde genişletilerek yeniden yürürlüğe konulması ve Osmanlı maliyesinin yabancı denetimine bırakılması.Mali ve iktisadi bağımsızlığın tamamen ortadan kaldırılması.
  • Zorunlu askerliğin kaldırılması, Osmanlı ordusunun 50.700 kişiyle sınırlandırılması ve orduda ağır silahların bulundurulmasının yasaklanması.Askerî bağımsızlık ve savunma hakkının doğrudan engellenmesi.
  • Azınlık haklarının genişletilmesi, hakları ihlal edilen azınlıkların doğrudan İtilaf Devletleri'ne başvurabilmesi ve adli yapının yabancı komisyonlarca düzenlenmesi.Hukuki bağımsızlığın zedelenmesi ve iç işlerine müdahale zemini oluşturulması.

Cevap

Boğazlar maddesi ülke bütünlüğü ve stratejik kontrolün kaybıyla; kapitülasyonlar ve mali denetim maddesi mali bağımsızlığın yok edilmesiyle; ordu ve silah sınırlandırması asker�� bağımsızlığın engellenmesiyle; azınlık hakları ve adli komisyon maddesi ise hukuki bağımsızlığın zedelenmesiyle eşleşmektedir.
Boğazlar maddesi stratejik yollar ve ülke bütünlüğünün kaybıyla; mali denetim ve kapitülasyonlar ekonomik bağımsızlığın yok olmasıyla; askeri sınırlamalar ülkenin savunma hakkının elinden alınmasıyla; azınlık hakları ve adli komisyon ise yargı yetkisinin yani hukuki egemenliğin zedelenmesiyle doğrudan ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Boğazlar maddesinin analiz edilmesi
Boğazlar'da bağımsız bir komisyon kurulmasının, devletin coğrafi bütünlüğünü ve jeopolitik su yolları üzerindeki kontrolünü yok ettiği belirlenir ve stratejik geçiş yolları üzerindeki kontrolün kaybedilmesi seçeneğiyle eşleştirilir.
Uluslararası komisyon yapısının toprak egemenliği üzerindeki etkisini saptamak.
2
Mali denetim ve kapitülasyon maddesinin analiz edilmesi
Mali komisyon ve kapitülasyonların devletin ekonomik kaynaklarını sömürge durumuna getirdiği anlaşılır ve mali/iktisadi bağımsızlığın ortadan kaldırılması seçeneğiyle eşleştirilir.
Ekonomik kısıtlamaların bağımsızlık kavramı açısından karşılığını bulmak.
3
Ordu ve savunma maddesinin analiz edilmesi
Asker sayısının kısıtlanması ve ağır silahlardan arındırma hükümlerinin devleti savunmasız bırakmayı amaçladığı görülür ve askerî bağımsızlığın engellenmesi seçeneğiyle eşleştirilir.
Silahsızlandırma ve asker sınırlaması politikalarının savunma hakkı üzerindeki etkisini ilişkilendirmek.
4
Adli düzenlemeler ve azınlık hakları maddesinin analiz edilmesi
Yargı sisteminin denetimi ve azınlık hakları bahanesiyle iç işlerine karışılmasının egemen devlet yetkilerini kısıtladığı fark edilir ve hukuki bağımsızlığın zedelenmesi seçeneğiyle eşleştirilir.
Adli komisyonların ve dış başvuruların yargı bağımsızlığını nasıl zedelediğini kavramak.

Anahtar Kavram

Mebusan Meclisi onayından geçmediği için hukuki geçersizlik taşıyan Sevr Antlaşması maddelerinin bağımsızlık ve egemenlik hakları üzerindeki etkileri.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla