Soru

Zorluk: OrtaGaz Karışımları ve Kısmi Basınç

Sabit sıcaklıkta bulunan şekildeki sistemde, 1 L1\text{ L} hacimli sabit hacimli kapta 3 atm3\text{ atm} basınçta Ar\text{Ar} gazı, ideal pistonlu kapta ise 1 L1\text{ L} hacimde Ne\text{Ne} gazı bulunmaktadır.

Kaplar arasındaki M musluğu sabit sıcaklıkta açılıp sistemin dengeye gelmesi sağlandığında, pistonlu kabın son hacmi ve karışımda yer alan Ar\text{Ar} gazının kısmi basıncı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

(Dış basınç 1 atm1\text{ atm}'dir ve gazların ideal davrandığı varsayılacaktır.)

  1. Pistonlu kabın hacmi: 3 L3\text{ L}, Ar\text{Ar}'ın kısmi basıncı: 075 atm0{}75\text{ atm}Cevap
  2. B
    Pistonlu kabın hacmi: 4 L4\text{ L}, Ar\text{Ar}'ın kısmi basıncı: 075 atm0{}75\text{ atm}
  3. C
    Pistonlu kabın hacmi: 1 L1\text{ L}, Ar\text{Ar}'ın kısmi basıncı: 15 atm1{}5\text{ atm}
  4. D
    Pistonlu kabın hacmi: 3 L3\text{ L}, Ar\text{Ar}'ın kısmi basıncı: 15 atm1{}5\text{ atm}
  5. E
    Pistonlu kabın hacmi: 2 L2\text{ L}, Ar\text{Ar}'ın kısmi basıncı: 10 atm1{}0\text{ atm}

Cevap

Pistonlu kabın son hacmi 3 L ve Ar gazının kısmi basıncı 0,75 atm'dir.
Musluk açıldığında ideal piston nedeniyle son basınç dış basınca (1 atm1\text{ atm}) eşit olur. Karışımın toplam hacmi 4 L4\text{ L} olarak hesaplanır. Sabit hacimli kap 1 L1\text{ L} olduğu için pistonlu kabın hacmi 3 L3\text{ L} olur. Ar\text{Ar} gazı tüm sisteme dağıldığından son hacmi 4 L4\text{ L} olur ve kısmi basıncı 075 atm0{}75\text{ atm} değerine düşer.

Adım Adım Çözüm

1
Gazların başlangıçtaki mol sayılarıyla orantılı olan PVP \cdot V değerlerini bulmak.
Ar\text{Ar} gazı için: P1V1=3 atm1 L=3 atmLP_1 \cdot V_1 = 3\text{ atm} \cdot 1\text{ L} = 3\text{ atm}\cdot\text{L}
Ne\text{Ne} gazı için: P2V2=1 atm1 L=1 atmLP_2 \cdot V_2 = 1\text{ atm} \cdot 1\text{ L} = 1\text{ atm}\cdot\text{L}
Toplam PV=3+1=4 atmLP \cdot V = 3 + 1 = 4\text{ atm}\cdot\text{L}'dir.
Sıcaklık sabit olduğundan ideal gaz yasasına göre gazların mol sayıları PVP \cdot V çarpımı ile doğrudan orantılıdır.
2
Musluk açıldıktan sonraki toplam hacmi hesaplamak.
Sistemde ideal piston bulunduğundan son basınç dış basınca eşit olur: Pson=1 atmP_{\text{son}} = 1\text{ atm}.
P1V1+P2V2=PsonVtopP_1 \cdot V_1 + P_2 \cdot V_2 = P_{\text{son}} \cdot V_{\text{top}}
4 atmL=1 atmVtop    Vtop=4 L4\text{ atm}\cdot\text{L} = 1\text{ atm} \cdot V_{\text{top}} \implies V_{\text{top}} = 4\text{ L} bulunur.
Musluk açıldığında ideal piston serbestçe hareket edebildiği için iç basınç dış basınca eşitlenene kadar piston kayar.
3
Pistonlu kabın son hacmini belirlemek.
Vpiston=VtopVsabit kap=4 L1 L=3 LV_{\text{piston}} = V_{\text{top}} - V_{\text{sabit kap}} = 4\text{ L} - 1\text{ L} = 3\text{ L} olur.
Toplam hacim, sabit hacimli kabın hacmi ile pistonlu kabın son hacminin toplamına eşittir.
4
Ar gazının son durumdaki kısmi basıncını hesaplamak.
PAr=PAr, ilkVsabitVtop=3 atm1 L4 L=075 atmP_{\text{Ar}} = P_{\text{Ar, ilk}} \cdot \frac{V_{\text{sabit}}}{V_{\text{top}}} = 3\text{ atm} \cdot \frac{1\text{ L}}{4\text{ L}} = 0{}75\text{ atm} bulunur.
Bir gazın kısmi basıncı, o gazın mol kesri ile toplam basıncın çarpımına veya hacim genişlemesi oranındaki basınç değişimine eşittir.

Anahtar Kavram

İdeal pistonlu kaplarda gazların karıştırılması ve Dalton Kısmi Basınç Yasası
Bu soruyu puanla