Examkin

Soru

Zorluk: ZorTekke (Dinî-Tasavvufî) Edebiyatı Nazım Türleri

I. Şiir
Varıp bir mürşide sen teslim olsan
Tarikata girip edep öğrensen
Nefsin hevasından geçip pak olsan
Yoldan sapmayıp doğru gidesin

II. Şiir
Kıldan köprü yaratmışsın
Gelsin kullar geçsin deyu
Hele biz şöyle duralım
Yiğit isen geç a Tanrı

Yukarıda verilen şiir parçalarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. I. şiir, tasavvufa yeni giren dervişlere tarikat kurallarını ve adaplarını öğretmek amacıyla yazılan bir devriyedir.Cevap
  2. B
    II. şiir, dış görünüşüyle şakacı ve alaycı bir üslup taşısa da tasavvuftaki derin sırları ve vahdet-i vücut fikrini barındıran bir şathiyedir.
  3. C
    I. şiirde, tasavvuf yoluna giren kişiye rehberlik etmek hedeflendiğinden öğretici (didaktik) bir anlatım tarzı tercih edilmiştir.
  4. D
    II. şiirde, Yaratıcı ile şakalaşır gibi bir edayla teklifsiz bir söyleyiş benimsenerek tasavvufi bir hakikat dile getirilmiştir.
  5. E
    Her iki şiir de hece ölçüsüyle kaleme alınmış olup dini-tasavvufi halk edebiyatı geleneğinin özelliklerini yansıtmaktadır.

Cevap

I. şiir, tasavvufa yeni giren dervişlere tarikat kurallarını ve adaplarını öğretmek amacıyla yazılan bir devriyedir.
Tasavvufa yeni giren müridleri eğitmek, tarikat adabını ve kurallarını öğretmek amacıyla yazılan şiirler 'nutuk' olarak adlandırılır. Devriye ise insanın ve evrenin varoluş serüvenini, ruhun Allah'tan gelip tekrar O'na döneceği fikrini işleyen nazım türüdür. Bu nedenle birinci şiirin devriye olarak nitelendirilmesi edebi bir bilgi hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen I. şiirin içerik ve üslup özelliklerinin incelenmesi
Şiirde dervişe mürşide teslim olması, edep öğrenmesi ve nefsini temizlemesi yönünde öğütler verildiği görülür.
Şiirin konusuna göre hangi nazım türüne ait olduğunu belirlemek.
2
I. şiirin nazım türünün tespit edilmesi
Tarikata yeni giren müridlere tarikat kurallarını ve adaplarını öğretmek amacıyla yazılan şiirler 'nutuk' olarak adlandırılır.
Seçeneklerdeki devriye tanımının şiirle uyuşup uyuşmadığını kontrol etmek.
3
Verilen II. şiirin içerik ve üslup özelliklerinin incelenmesi
Yaratıcı ile teklifsiz ve mizahi bir dille konuşulduğu, kıldan ince köprüden geçme meselesinin sorgulandığı görülür.
Şiirin şathiye olup olmadığını teyit etmek.
4
Seçeneklerin doğruluğunun değerlendirilmesi
Birinci şiirin 'devriye' olduğunu iddia eden seçeneğin yanlış bilgi içerdiği tespit edilir. Devriye, ruhun tenasüh benzeri bir devirle Yaratıcı'dan çıkıp tekrar O'na dönmesini anlatan türdür.
Doğru seçeneğe karar vermek.

Anahtar Kavram

Tekke (Dinî-Tasavvufî) Edebiyatı Nazım Türleri (Nutuk ve Şathiye farkı)
Bu soruyu puanla

Konular

Tekke (Dinî-Tasavvufî) Edebiyatı Nazım Türleri

Bu konudan daha fazla soru