Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorŞiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Aşağıdaki dizeleri (sol sütun), içerdikleri kafiye ve redif özellikleriyle (sağ sütun) doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Cihanda derdime derman ararken her bir ara,
    Cefasıyla helak etti beni şuh u dilara.    Tunç kafiye barındıran ve redif kullanılmayan şiir örneği
  • Karanlık gecelerde mumlar gibi eridi,
    O eski sevdalardan geriye ne er idi?    Cinaslı kafiye barındıran şiir örneği
  • Hayalin gözlerimde bir nur gibi yanardı,
    Gönül o bezm-i şevkte heman seni anardı.    Tam kafiye ve ek halinde redif içeren şiir örneği
  • Yıllar yılı bu yolda ömrümüz geçti,
    Gönül ecel elinden badeyi içti.    Yarım kafiye ve ek halinde redif içeren şiir örneği

Cevap

Dizelerin kafiye ve redif özellikleri yönüyle doğru eşleşmesi şu şekildedir:
- Birinci dize ('ara' / 'dilara') -> Tunç kafiye barındıran ve redif kullanılmayan şiir örneği
- İkinci dize ('eridi' / 'er idi') -> Cinaslı kafiye barındıran şiir örneği
- Üç��ncü dize ('yanardı' / 'anardı') -> Tam kafiye ve ek halinde redif içeren şiir örneği
- Dördüncü dize ('geçti' / 'içti') -> Yarım kafiye ve ek halinde redif içeren şiir örneği
Dizeler doğru ahenk unsurları özellikleriyle eşleştirilmiştir. Birinci dizede 'ara' kelimesinin 'dilara' içinde tam olarak yer alması tunç kafiyeyi gösterir. İkinci dizede 'eridi' ve 'er idi' ifadelerinin sesteşliği cinaslı kafiyeyi gösterir. Üçüncü dizede 'yan-' ve 'an-' köklerindeki iki ses benzerliği ('an') tam kafiyeyi, ortak görevli '-ardı' ekleri redifi gösterir. Dördüncü dizede ise 'geç-' ve 'iç-' köklerindeki tek ses benzerliği ('ç') yarım kafiyeyi, ortak görevli '-ti' ekleri ise redifi gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci dizeyi kafiye ve redif açısından analiz etmek.
Dize sonundaki 'ara' sözcüğü, 'dilara' sözcüğünün içinde eksiksiz şekilde bulunmaktadır. Dizelerde başka ek veya tekrarlanan kelime bulunmamaktadır.
Bir kelimenin başka bir kelimenin içinde aynen yer alması tunç kafiyeyi oluşturur; ek bulunmadığı için redif yoktur.
2
İkinci dizeyi kafiye ve redif açısından analiz etmek.
Birinci dizenin sonundaki 'eridi' sözcüğü 'erimek' fiilinin geçmiş zaman çekimidir. İkinci dizenin sonundaki 'er idi' ise 'er' (yiğit, kahraman) ismi ile ek-fiilin birleşimidir. Sesleri aynı, anlamları farklıdır.
Yazılışları aynı, anlamları farklı olan sözcüklerin oluşturduğu ses uyumu cinaslı kafiyedir.
3
Üçüncü dizeyi kafiye ve redif açısından analiz etmek.
Dize sonundaki 'yanardı' ve 'anardı' kelimelerinin kökleri 'yan-' ve 'an-' fiilleridir. Bu köklerin sonundaki 'an' sesleri ortaktır (iki ses benzerliği). Kökten sonra gelen '-ar-dı' ekleri ise geniş zamanın hikayesi görevindedir.
Köklerdeki iki ses benzerliği tam kafiyeyi; aynı görev, anlam ve işlevdeki ekler ise ek halinde redifi oluşturur.
4
Dördüncü dizeyi kafiye ve redif açısından analiz etmek.
Dize sonundaki 'geçti' ve 'içti' kelimelerinin kökleri 'geç-' ve 'iç-' fiilleridir. Bu köklerin sonundaki tek ortak ses 'ç' ünsüzüdür. Kökten sonra gelen '-ti' ekleri ise görülen geçmiş zaman eki görevindedir.
Köklerdeki tek ses benzerliği yarım kafiyeyi; aynı görev, anlam ve işlevdeki ekler ise ek halinde redifi oluşturur.

Anahtar Kavram

Şiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Şiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Bu konudan daha fazla soru