Soru

Zorluk: OrtaMÖ 6. Yüzyıl - MS 2. Yüzyıl Felsefesi: Sofistler, Sokrates, Platon ve Aristoteles

Platon'un Devlet adlı eserinde sunduğu 'Bölünmüş Çizgi Analojisi'ne göre, insan zihni duyulur dünyadan (sanı/doksa) düşünülür dünyaya (bilgi/episteme) doğru yükselirken belirli bilgi aşamalarından geçer. Buna göre, aşağıda karışık olarak verilen bilgi aşamalarını en düşük (gölgeler dünyası) bilgi düzeyinden en yüksek (idealar dünyası) bilgi düzeyine doğru sıralayınız.

  1. 1Duyusal dünyada yer alan nesnelerin gölgeleri, yansımaları ve imgeleri üzerinden yürütülen tahminler (Eikasia)
  2. 2Fiziksel dünyadaki canlılar, bitkiler ve insan yapımı nesneler hakkında doğrudan gözleme dayalı olarak geli��tirilen inançlar (Pistis)
  3. 3Matematiksel ve geometrik kavramlar gibi varsayımsal nesneler üzerinde akıl yoluyla yürütülen çıkarımsal düşünme (Dianoia)
  4. 4Saf akıl ve diyalektik yöntemiyle ideaların kendisinin doğrudan kavrandığı akılsal kavrayış (Noesis)

Cevap

En düşükten en yükseğe doğru sıralama: Duyusal dünyadaki gölgelere dayanan tahminler (Eikasia), fiziksel nesnelere dayanan inançlar (Pistis), matematiksel nesnelere dayanan çıkarımsal düşünme (Dianoia) ve en nihayetinde ideaları doğrudan kavrayan akılsal kavrayış (Noesis) şeklindedir.
Platon'un bilgi hiyerarşisinde en alt düzey yansımalara dayanan tahmindir (eikasia). Bunu fiziksel nesnelerin algısı olan inanç (pistis) takip eder. Düşünülür dünyaya geçildiğinde ise varsayımlarla işleyen matematiksel düşünme (dianoia) ve en üstte ideaların doğrudan kavranması olan akılsal kavrayış (noesis) yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Duyulur dünya (doksa) ve düşünülür dünya (episteme) arasındaki temel ayrımı belirlemek.
İlk iki aşama duyulur dünyaya (tahmin ve inanç), son iki aşama ise düşünülür dünyaya (çıkarımsal düşünme ve akılsal kavrayış) aittir.
Platon felsefesinde ontolojik ve epistemolojik gerçeklik hiyerarşisi duyulur olandan akılsal olana doğru yükselir.
2
Duyulur dünya içindeki aşamaları kendi arasında sıralamak.
Gölgeler ve yansımalar (tahmin) fiziksel nesnelerin kendilerinden (inanç) daha az gerçektir, dolayısıyla tahmin inançtan önce gelir.
Yansımalar nesnelerin kopyası olduğundan epistemolojik açıdan en zayıf düzeydir.
3
Düşünülür dünya içindeki aşamaları kendi arasında sıralamak.
Matematiksel varsayımlarla düşünme (dianoia), ideaları doğrudan diyalektik ile kavramaktan (noesis) daha aşağıdadır.
Noesis, varsayımlardan bağımsız olarak ilk ilkeye (İyi İdeası) ulaşan en yüksek akıl düzeyidir.

Anahtar Kavram

Platon'un Bölünmüş Çizgi Analojisi ve Bilgi Hiyerarşisi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla