İslam düşünce tarihinde farklı siyasi ve itikadi yorumların ortaya çıkmasında dini metinlerin yorumlanması, siyasi gelişmeler ve sosyo-kültürel etkenler belirleyici olmuştur. Aşağıda verilen siyasi-itikadi mezhepler ile bu mezheplerin ayırt edici özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.
- HaricilikSıffîn Savaşı sonrasındaki Hakem Olayı ile ortaya çıkmış; hilafet meselesini dini bir temele oturtarak Hz. Ali ve Hz. Muaviye'yi tekfir etmiş ve büyük günah işleyenlerin dinden çıktığını savunmuştur.
- ŞiaHz. Peygamber'in vefatından sonra devlet liderliğinin (imamet) nas ve tayinle Hz. Ali ile onun soyuna ait olduğunu, bu meselenin inanç esasları arasında yer aldığını ileri sürmüştür.
- Mu'tezileİnanç esaslarını savunmada akla öncelik vermiş; insanın fiillerinde tamamen hür olduğunu belirtmiş ve büyük günah işleyenin iman ile küfür arasında bir yerde (el-menziletü beyne'l-menzileteyn) olduğunu iddia etmiştir.
- Maturidilikİmam Azam Ebu Hanife'nin itikadi görüşlerini sistemleştirmiş; akıl ile vahiy arasında dengeli bir yöntem benimseyerek insanın cüzi iradeye sahip olduğunu ve fiillerini seçebildiğini savunmuştur.
Cevap
Haricilik - Hakem Olayı ve büyük günah işleyenin tekfir edilmesi; Şia - İmametin Hz. Ali ve soyuna ait olması ve inanç esası sayılmas��; Mu'tezile - Büyük günah işleyenin iman ile küfür arasında bir mertebede olması; Maturidilik - Ebu Hanife'nin görüşleri doğrultusunda akıl-vahiy dengesiyle cüzi iradenin savunulması.
Verilen eşleştirmede; Hakem Olayı ve tekfir görüşüyle bilinen ekol Haricilik; Hz. Ali'nin imametini inanç esası yapan ekol Şia; büyük günah işleyeni iki konum arasında gören akılcı ekol Mu'tezile; Ebu Hanife'nin görüşlerini sistemleştirerek cüzi iradeyi ve akıl-vahiy dengesini savunan ekol ise Maturidilik'tir. Bu tanımlamalar mezheplerin temel teolojik kabulleriyle örtüşmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İslam Düşüncesinde İtikadi ve Siyasi Ekollerin Ayırt Edici Görüşleri ve Metotları
Tahmini Süre:2m 0s