Examkin

Soru

Zorluk: Zorİslam Düşüncesinde İtikadi ve Siyasi Yorumlar

İslam düşünce tarihinde akıl ile vahiy arasındaki ilişki, itikadi ekollerin şekillenmesinde en belirleyici tartışma alanlarından biri olmuştur. Özellikle dinin tebliğinden haberdar olmayan bir kimsenin (fetret ehli), sadece aklını kullanarak Allah’ın varlığını ve birliğini bulmakla yükümlü olup olmadığı konusunda farklı görüşler ileri sürülmüştür.

Buna göre;

I. İnsan, vahiy ulaşmasa dahi aklıyla yaratıcının varlığını ve birliğini bulmakla yükümlüdür; çünkü akıl bunu kavrayacak yetide yaratılmıştır.
II. İyilik ve kötülük (hüsün ve kubuh) akılla bilinebilirse de sorumluluk ancak vahiy ve şeriatla sabit olur. Dolayısıyla dinin tebliği ulaşmayan kimse inançtan sorumlu değildir.
III. Akıl, vahiyle desteklenmeksizin de hem Allah'ın varlığını hem de iyilik ve kötülüğü idrak edebilir; insan aklıyla idrak ettiği bu sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

görüşlerini savunan itikadi ekoller aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

  1. A
    Hanefilik - Şafiilik - Mu'tezile
  2. B
    Eş'arilik - Maturidilik - Caferilik
  3. Maturidilik - Eş'arilik - Mu'tezileCevap
  4. D
    Maturidilik - Malikilik - Mu'tezile
  5. E
    Hanbelilik - Eş'arilik - Maturidilik

Cevap

Maturidilik - Eş'arilik - Mu'tezile
Doğru sıralama 'Maturidilik - Eş'arilik - Mu'tezile' şeklindedir. Maturidilik ekolü, vahiy ulaşmasa dahi aklın Allah'ın varlığını bulabileceğini savunurken; Eş'arilik sorumluluğun ancak vahiyle başlayacağını kabul eder. Mu'tezile ise aklın vahiysiz hem yaratıcıyı hem de iyi ve kötüyü bulup bunlardan sorumlu olacağını ileri sürer.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncülde yer alan 'insanın vahiy ulaşmasa dahi aklıyla yaratıcının varlığını bulmakla yükümlü olduğu' görüşü incelenir.
Bu görüşün Maturidilik mezhebine ait olduğu belirlenir; çünkü Maturîdî kelamında akıl, yaratıcının varlığını kavramada bağımsız bir yetkinliğe sahip kabul edilir.
İtikadi mezheplerin akıl-vahiy ilişkisine dair temel kabullerini ayırt etmek.
2
İkinci öncülde yer alan 'sorumluluğun ancak vahiy ve şeriatla sabit olduğu, vahiy ulaşmayan kimsenin sorumlu olmadığı' görüşü incelenir.
Bu görüşün Eş'arilik mezhebine ait olduğu belirlenir; çünkü Eş'arî kelamında iyi ve kötü (hüsün ve kubuh) ancak vahiyle bilinebilir ve yükümlülük vahiy geldikten sonra başlar.
Eş'arilik'in fetret ehli ve teklif konusundaki temel görüşünü tespit etmek.
3
Üçüncü öncülde yer alan 'aklın vahiysiz de Allah'ın varlığı ile iyilik ve kötülüğü idrak edebileceği ve bunlardan sorumlu olunduğu' görüşü incelenir.
Bu görüşün Mu'tezile mezhebine ait olduğu belirlenir; çünkü Mu'tezile'ye göre akıl, hüsün ve kubhu vahiysiz idrak eder ve insan bunlardan sorumludur.
Mu'tezile'nin adalet prensibi ve akılcılık anlayışını analiz etmek.
4
Öncüller sırasıyla birleştirilerek doğru sıralama bulunur.
Sıralamanın Maturidilik - Eş'arilik - Mu'tezile şeklinde olduğu görülür. Ayrıca seçeneklerde yer alan Hanefilik, Şafiilik, Malikilik, Hanbelilik ve Caferilik gibi ekollerin itikadi değil, ameli/fıkhi ekoller olduğu hatırlanarak elenir.
İtikadi ve ameli ekolleri ayırt ederek doğru seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

İtikadi ekollerin akıl-vahiy ilişkisi, fetret ehlinin sorumluluğu ve hüsün-kubuh konularındaki görüş farklılıkları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İslam Düşüncesinde İtikadi ve Siyasi Yorumlar

Bu konudan daha fazla soru