Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Sanayi ve Sanayi Kollarının Dağılışı

Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri belirlenirken ham maddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ulaşım kolaylığı ve tüketim merkezlerine (pazar) yakınlık gibi coğrafi faktörler göz önünde bulundurulur. Bazı sanayi kolları ham maddenin çabuk bozulabilir olması veya taşıma maliyetinin yüksek olması nedeniyle doğrudan ham madde kaynağının yakınına kurulurken, bazıları ise ithalat kolaylığı veya büyük tüketici nüfusa ulaşmak amacıyla liman kentleri ya da büyük şehirlerin çevresinde yoğunlaşır.

Aşağıda Türkiye haritası üzerinde bazı sanayi tesislerinin bulunduğu beş farklı alan numaralandırılarak gösterilmiştir:
- I numaralı alan: İzmit (Petrol rafinerisi)
- II numaralı alan: Rize (Çay fabrikası)
- III numaralı alan: Seydişehir (Alüminyum tesisi)
- IV numaralı alan: Elazığ (Ferrokrom tesisi)
- V numaralı alan: Batman (Petrol rafinerisi)

Buna göre, haritada numaralandırılarak gösterilen alanlardaki sanayi tesislerinden hangisinin kuruluş yeri seçiminde ham maddeye yakınlık belirleyici olmamıştır?

  1. A
    II numaralı alanda yer alan çay fabrikası
  2. B
    III numaralı alanda yer alan alüminyum tesisi
  3. I numaralı alanda yer alan petrol rafinerisiCevap
  4. D
    IV numaralı alanda yer alan ferrokrom tesisi
  5. E
    V numaralı alanda yer alan petrol rafinerisi

Cevap

I numaralı alanda yer alan petrol rafinerisi
I numaralı alanda yer alan İzmit (Kocaeli) petrol rafinerisinin kuruluş yeri seçiminde ham maddeye yakınlık etkili olmamıştır. Türkiye'de petrol üretiminin neredeyse tamamı Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde (özellikle Batman çevresinde) yapılmaktadır. İzmit'te petrol çıkarılmadığı için buradaki rafinerinin (İPRAŞ) kuruluşunda zengin tüketici nüfusa yakınlık (pazar) ve ham petrolün deniz yoluyla taşınabilmesini sağlayan liman imkanları (ulaşım) belirleyici olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Haritada numaralandırılmış alanlarda bulunan sanayi tesislerini ve bu tesislerin ham madde kaynaklarıyla olan ilişkisini incelemek.
Çay fabrikası (Rize), alüminyum tesisi (Seydişehir), ferrokrom tesisi (Elazığ) ve petrol rafinerisi (Batman) doğrudan ham maddeye yakın konumlandırılmıştır. Kocaeli/İzmit'teki petrol rafinerisi ise bölgede petrol çıkarılmamasına rağmen kurulmuştur.
Her tesisin kuruluş amacını ve ham maddesinin kaynağını belirlemek, ham maddeye yakınlığın etkisini ölçmek için gereklidir.
2
Kocaeli/İzmit'teki petrol rafinerisinin (İPRAŞ) kuruluş yerinin seçilme nedenlerini analiz etmek.
Kocaeli, Türkiye'nin en büyük tüketim merkezlerinden biridir (pazar) ve gelişmiş bir deniz yolu ulaşım ağına (liman) sahiptir. Ham petrol ithal edilerek liman yoluyla tesise getirilmekte ve işlenmektedir.
Ham maddeye yakınlık dışındaki belirleyici kuruluş yeri faktörlerini ortaya koymak.
3
Elde edilen analiz doğrultusunda doğru seçeneği belirlemek.
İzmit'teki rafinerinin kuruluş yerinin belirlenmesinde pazar ve ulaşım kolaylığı etkili olmuştur, dolayısıyla ham maddeye yakınlık belirleyici faktör değildir.
Soru kökündeki olumsuz ifadeye uygun olarak ham maddeye yakın kurulmayan tesisi işaret etmek.

Anahtar Kavram

Türkiye'de sanayi kollarının kuruluş yeri seçimini etkileyen coğrafi faktörler ve dağılışları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla