Türkiye, dünya genelindeki bor minerali rezervlerinin yaklaşık %73'üne sahiptir. Kütahya-Emet, Eskişehir-Kırka ve Balıkesir-Bigadiç gibi alanlarda zengin yatakları bulunan bu maden; cam, seramik, jet yakıtı ve temizlik malzemeleri gibi pek çok sanayi kolunda kullanılmaktadır. Türkiye, bu devasa rezerv potansiyeline rağmen bor ihracatından elde ettiği ekonomik katma değeri hedeflenen seviyeye ulaştıramamıştır.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- ABor yataklarının bulunduğu alanlarda yer şekillerinin engebeli olması nedeniyle işletme maliyetlerinin çok yüksek olması
- Bor minerallerinin katma değeri yüksek uç ürünler yerine, daha çok ham veya yarı işlenmiş kimyasallar şeklinde ihraç edilmesiCevap
- CTürkiye'deki bor yataklarında bulunan cevherlerin tenör (saf madde) oranının dünya ortalamasının altında olması
- DBor madeninin çıkarıldığı alanların limanlara ve ana ulaşım hatlarına uzak olması nedeniyle nakliye masraflarının yüksek olması
- EBor madeninin çıkarılması ve işlenmesi sırasında oluşan çevre kirliliği sebebiyle üretim miktarına yasal sınırlamalar getirilmiş olması
Cevap
Bor minerallerinin katma değeri yüksek uç ür��nler yerine, daha çok ham veya yarı işlenmiş kimyasallar şeklinde ihraç edilmesi
Madenlerin dış ticaretteki katma değerini belirleyen en temel faktör, hammadde olarak mı yoksa işlenmiş sanayi ürünü (mamul/uç ürün) olarak mı satıldıklarıdır. Türkiye, zengin bor rezervlerine sahip olmasına rağmen, bu madeni uçak gövdesi, nano-teknolojik malzemeler veya özel kimyasallar gibi yüksek fiyatlı nihai ürünlere dönüştürmek yerine, büyük ölçüde ham bor cevheri ya da asit borik gibi yarı işlenmiş kimyasallar olarak ihraç etmektedir. Bu durum, elde edilen toplam ihracat gelirinin ve katma değerin düşük kalmasına neden olmaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Madenlerin hammadde, yarı mamul ve mamul madde olarak ihraç edilmesinin ülke ekonomisindeki katma değer ve dış ticaret gelirleri üzerindeki etkisi
Tahmini Süre:1m 30s