Examkin

Soru

Zorluk: ZorTanzimat Dönemi Roman ve Hikayesi

Tanzimat Dönemi Türk romanında esaret, cariyelik ve kadının toplumdaki yeri hem I. Dönem hem de II. Dönem eserlerinde sıklıkla işlenmiştir. Bu konunun ele alınış biçimi ve eserlerdeki yansımalarıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    Şemsettin Sami'nin *Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat* romanında Fitnat'ın üvey babasının baskısı altında eve hapsedilmesi ve görmediği bir adamla zorla evlendirilmesi, kadının aile ve toplum içindeki esaretini ve hürriyetten yoksunluğunu yansıtır.
  2. B
    Samipaşazade Sezai'nin *Sergüzeşt* romanında Kafkasya'dan kaçırılarak getirilen Dilber'in konaklardaki esaret hayatı üzerinden kölelik kurumu, romantizmden realizme geçişin izlerini taşıyan gözlemci bir üslupla eleştirilir.
  3. Namık Kemal'in *İntibah* romanında cariyelik kurumu, Dilaşup karakteri üzerinden ele alınmış; yazar, esaret müessesesini doğrudan hedef alan kölelik karşıtı toplumsal bir tezi romanın ana eksenine yerleştirmiştir.Cevap
  4. D
    Nabizade Nazım'ın *Zehra* romanında cariyelik, kıskançlık temasının işlendiği olay örgüsünde bir çatışma unsuru olarak kullanılmış; Zehra'nın kocası Suphi'yi kıskandırmak ve evden uzaklaştırmak için eve alınan Sırrıcemal adlı cariye üzerinden aile içi ilişkilerdeki yozlaşma gösterilmiştir.
  5. E
    Ahmet Mithat Efendi'nin *Felâtun Bey ile Râkım Efendi* romanında cariyelik kurumu Canan karakteri üzerinden işlenmiş; Râkım Efendi tarafından satın alınıp eğitilen Canan'ın müzik ve edebiyat öğrenerek kültürel anlamda gelişmesi ve sonunda Râkım ile evlenmesi, cariyenin eğitimle toplumdaki konumunun yükselebileceğini göstermektedir.

Cevap

Namık Kemal'in *İntibah* romanında cariyelik karşıtı toplumsal bir tezin romanın ana eksenine yerleştirildiği yargısı yanlıştır.
Namık Kemal'in *İntibah* romanında cariyelik kurumu Dilaşup karakteri üzerinden olay örgüsüne dahil edilmiş olsa da yazar, esaret müessesesini doğrudan hedef alan kölelik karşıtı toplumsal bir tezi romanın ana eksenine yerleştirmemiştir. Romanın temel teması; toy ve tecrübesiz bir genç olan Ali Bey'in Mahpeyker adlı ahlaken düşkün bir kadına aşık olmasıyla başlayan ahlaki ve maddi çöküşü, kıskançlık ve ihtirastır. Tanzimat Dönemi'nde esaret ve kölelik kurumunu doğrudan hedef alan ve bu tezi romanın ana eksenine yerleştiren ilk eser Samipaşazade Sezai'nin *Sergüzeşt* adlı romanıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Tanzimat Dönemi romanlarında esaret, cariyelik ve kadın hakları temalarını işleyen eserleri ve bu eserlerin ana izleklerini hatırlamak.
*Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat*, *İntibah*, *Sergüzeşt*, *Zehra* ve *Felâtun Bey ile Râkım Efendi* romanlarında bu temaların farklı boyutlarıyla (sosyal tez, aile içi çatışma, eğitim) işlendiği tespit edilir.
Seçeneklerdeki edebi bilgilerin doğruluğunu denetlemek için eserlerin olay örgülerini ve tematik yapılarını çözümlemek gerekir.
2
*İntibah* romanının tematik odak noktasını ve cariyelik kurumuna yaklaşımını analiz etmek.
Romanın ana izleğinin esaret karşıtlığı olmadığı; toy bir genç olan Ali Bey'in Mahpeyker'e duyduğu aşk yüzünden yaşadığı ahlaki ve maddi yıkım, kıskançlık ve pişmanlık olduğu belirlenir. Dilaşup cariye olsa da esaret karşıtı tez romanın merkezinde değildir.
Kölelik ve esaret kurumunun toplumsal bir tez olarak doğrudan hedef alındığı ilk eserin *Sergüzeşt* olduğunu bilerek hatalı yargıyı ayırt etmek.
3
Diğer seçeneklerde verilen yargıların doğruluğunu onaylamak.
Fitnat'ın zoraki evliliği üzerinden kadının esareti, Dilber'in dramıyla kölelik eleştirisi, Sırrıcemal üzerinden kıskançlık entrikası ve Canan'ın Râkım Efendi tarafından eğitilmesi gibi diğer tüm bilgilerin edebi gerçeklere uygun olduğu saptanır.
Çelişkili başka bir bilginin bulunmadığından emin olarak doğru seçeneği kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Tanzimat Dönemi romanlarının tematik yapıları, cariyelik ve esaret konularının eserlerdeki işleniş farkları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Tanzimat Dönemi Roman ve Hikayesi

Bu konudan daha fazla soru