Soru

Zorluk: OrtaEğitim Kurumu ve Toplumsal Yapı

Bir maden kasabasında maden işçisi bir babanın çocuğu olan Kerem, okulda aldığı nitelikli akademik eğitim ve kazandığı çalışma disiplini sayesinde üniversite sınavında üstün başarı göstererek tıp fakültesini kazanmıştır. Kerem'in bu süreçte sadece mesleki bilgi edinmekle kalmayıp, okulun tiyatro kulübünde farklı sosyo-ekonomik çevrelerden gelen akranlarıyla dostluklar kurduğu ve gelecekteki mesleki ağının (network) temelini attığı gözlenmiştir.

Bu parçaya göre eğitim kurumunun işlevleri ve toplumsal yapı ile ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Eğitim kurumu, bireye kazandırdığı mesleki donanımla toplumsal tabakalaşmadaki konumunu değiştirerek dikey hareketliliğe zemin hazırlar.
  2. B
    Eğitim, bireyin aile k��keninden kaynaklanan dezavantajları aşmasına yardım ederek fırsat eşitliğini ve meritokratik yapıyı destekler.
  3. Okul ortamında farklı çevrelerden arkadaşlıklar edinilmesi ve sosyal sermaye kazanılması, eğitimin açık işlevleri kapsamındadır.Cevap
  4. D
    Kerem'in mesleki bilgi edinerek tıp fakültesine yerleşmesi, eğitim kurumunun toplumsal yapının iş gücü ihtiyacını karşılama rolünü örneklendirir.
  5. E
    Eğitim süreci, bireylere toplumda kabul gören davranış kalıplarını ve disiplini aktararak toplumsallaşma işlevini yerine getirir.

Cevap

Okul ortamında farklı çevrelerden arkadaşlıklar edinilmesi ve sosyal sermaye kazanılması, eğitimin açık işlevleri kapsamındadır.
Okul ortamında arkadaşlıklar kurulması, evlilik veya iş ilişkileri için sosyal ağlar (sosyal sermaye) edinilmesi eğitimin önceden planlanmış resmi amaçları (açık işlevleri) arasında değil, süreç içinde kendiliğinden gelişen gizli (yan) işlevleri arasında yer alır. Bu nedenle dostluklar kurmanın açık işlev kapsamında olduğunu savunan ifade söylenemez ve yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki bilgileri analiz etme
Kerem'in okulda mesleki/akademik eğitim alarak tıp kazanması ve tiyatro kulübünde sosyal ilişkiler kurarak network edinmesi belirlendi.
Soruda geçen olguların eğitim sosyolojisi kavramlarıyla eşleştirilmesi gerekir.
2
Eğitimin açık ve gizli işlevlerini ayırt etme
Akademik eğitim ve meslek kazandırma eğitimin bilinen, resmi hedefleri olan 'açık işlevler' iken; arkadaşlık kurma, sosyal çevre edinme gibi durumlar plansız gerçekleşen 'gizli işlevler' (sosyal sermaye kazanımı) olarak belirlendi.
Eğitimin açık ve gizli işlevleri arasındaki farkı ortaya koyarak yanlış olan seçeneği tespit etmek gerekir.
3
Toplumsal hareketlilik ve meritokrasi kavramlarını değerlendirme
Kerem'in işçi ailesinden doktorluğa geçmesi 'dikey toplumsal hareketlilik' ve liyakate dayalı yükselme olan 'meritokrasi' kavramlarıyla örtüşmektedir.
Diğer seçeneklerde geçen tabakalaşma ve hareketlilik iddialarının doğruluğunu test etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Eğitimin açık (istendik) ve gizli (yan) işlevleri arasındaki ayrım ile eğitimin toplumsal hareketlilikteki rolü.
Bu soruyu puanla