Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Ulaşım Sistemleri ve Gelişimi

Türkiye'nin coğrafi konumu, yer şekillerinin uzanış doğrultusu ve demiryolu ağlarının dağılışı, limanların ticari kapasiteleri ile uluslararası transit taşımacılıktaki rollerini doğrudan belirlemektedir.

Aşağıdaki Türkiye haritasında, farklı ulaşım ve hinterlant özelliklerine sahip beş liman merkezi ile bu merkezlerin iç kesimlerle olan bağlantı durumları II, IIII, IIIIII, IVIV ve VV şeklinde numaralandırılarak gösterilmiştir.

Haritadaki veriler ve Türkiye'nin ulaşım özellikleri dikkate alındığında, bu limanlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesin olarak doğrudur?

  1. A
    IIII numaralı liman, Karadeniz Bölgesi'nde yer alıp gerisinde dağlar uzandığı için demiryolu bağlantısına sahip değildir ve bu durum limanın hinterlandını tamamen daraltmıştır.
  2. B
    IIIIII numaralı limanın iç kesimlere yaptığı tüm yük taşımacılığı, başlangıç ve bitiş noktası ülke sınırları dışında olan transit taşımacılık faaliyetlerinden oluşur.
  3. C
    IVIV numaralı liman, demiryolu bağlantısı bulunmayan ve gerisindeki Amanos Dağları nedeniyle sadece yerel iç ticaret ihtiyaçlarını karşılayan düşük kapasiteli bir limandır.
  4. II numaralı limanın gerisindeki dağlık kütleler geçitlerle aşılarak İran yönlü transit taşımacılıkta kullanılırken, IIIIII numaralı limanın iç kesimlerle demiryolu bağlantısı bulunmamaktadır.Cevap
  5. E
    VV numaralı limanın gerisinde dağların kıyıya paralel uzanması ulaşımı zorlaştırdığı için, bu liman sadece komşu ülkenere yönelik transit taşımacılık amacıyla kullanılmaktadır.

Cevap

I numaralı limanın (Trabzon) gerisindeki dağlık kütlelerin geçitlerle aşılarak İran yönlü transit taşımacılıkta kullanılması ve III numaralı limanın (Antalya) iç kesimlerle demiryolu bağlantısının bulunmaması
Trabzon Limanı (II), Kuzey Anadolu Dağları'nın Zigana ve Kop geçitleriyle aşılması sayesinde tarihsel olarak İran'ın dış dünyaya açılan en önemli transit kapılarından biri olmuştur. Antalya Limanı (IIIIII) ise Antalya Körfezi'nin gerisinde yükselen Batı Toroslar nedeniyle demiryolu ağına bağlı olmayan az sayıdaki büyük limandan biridir. Dolayısıyla bu iki tespiti içeren ifade tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Haritada işaretli limanların konumlarını (I: Trabzon, II: Samsun, III: Antalya, IV: İskenderun, V: İzmir) ve bu limanların art bölgeleriyle (hinterlant) olan fiziki ve beşeri bağlantılarını tanımlamak.
Limanların coğrafi özellikleri belirlendi.
Sorunun çözümü için her bir limanın coğrafi konumunu ve altyapı özelliklerini doğru tespit etmek gerekir.
2
Trabzon Limanı'nın (II), Doğu Karadeniz Dağları üzerinden Zigana ve Kop geçitleri kullanılarak Doğu Anadolu ve oradan İran sınırına bağlanan transit ticaret yolunda kritik bir role sahip olduğunu doğrulamak.
I numaralı limanın transit taşımacılık rolü netleşti.
Transit taşımacılık yollarının yer şekilleri ve geçitlerle ilişkisini kurmak için bu adım gereklidir.
3
Antalya Limanı'nın (IIIIII) gerisinde yer alan Batı Toroslar'ın engebeli ve dik yapısının ulaşımı zorlaştırdığını ve bu limana giden bir demiryolu hattının bulunmadığını tespit etmek.
III numaralı limanın demiryolu ağından yoksun olduğu doğrulandı.
Türkiye'deki demiryolu ağının ulaşmadığı limanları ve bunun yer şekilleriyle ilişkisini analiz etmek sorunun doğru şıkkına ulaşmayı sağlar.
4
Bu coğrafi gerçekleri birleştiren seçeneğin doğruluğunu teyit edip diğer seçeneklerdeki kavramsal ve coğrafi hataları (Samsun'un demiryolu bağlantısının olması, İzmir'de dağların dik uzanması vb.) belirlemek.
Doğru seçeneğe ulaşıldı.
Hatalı şıkları eleyerek cevabın kesinliğini sağlamak amacıyla bu adım uygulanır.

Anahtar Kavram

Türkiye'de yer şekillerinin ulaşım ağları, liman hinterlantları ve transit taşımacılık üzerindeki etkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla