Soru

Zorluk: KolaySözlü Dönem ve Ürünleri (Sav, Sagu, Koşuk)

İslamiyet öncesi Türk edebiyatına ait bir metinden alınan şu dörtlüğü inceleyiniz:

*Alp Er Tunga öldi mü?*
*Isız ajun kaldı mu?*
*Ödlek öçin aldı mu?*
*Emdi yürek yırtılur.*

Bu dörtlüğün nazım türü ve bu türün Halk edebiyatındaki karşılığı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Sagu - AğıtCevap
  2. B
    Sagu - Mersiye
  3. C
    Koşuk - Koşma
  4. D
    Sav - Atasözü
  5. E
    Koşuk - Güzelleme

Cevap

Dörtlüğün nazım türü sagu, Halk edebiyatındaki karşılığı ise ağıttır.
Verilen metin, Türk edebiyatının en ünlü sagu örneği olan Alp Er Tunga Sagusu'ndan bir bölümdür. İslamiyet öncesi dönemde 'yuğ' adı verilen cenaze törenlerinde söylenen bu şiirlere 'sagu' denir. Bu türün yüzyıllar sonra Halk edebiyatındaki devamı ve karşılığı ise 'ağıt'tır.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin içeriğini analiz etme
Dörtlükte 'öldi mü' ve 'yürek yırtılur' ifadeleri geçmektedir, bu da metnin bir ölüm şiiri olduğunu gösterir.
Nazım türünü belirlemek için metnin temasına (ölüm) bakılmalıdır.
2
İslamiyet öncesi terimi belirleme
Ölen bir kişinin ardından söylenen bu tür şiirlere İslamiyet öncesi sözlü dönemde 'sagu' denir.
Sözlü dönem ürünlerinin temel tanımları bu ayrımı gerektirir.
3
Edebi dönemler arası karşılaştırma yapma
Sagunun Halk edebiyatındaki ismi 'ağıt', Divan edebiyatındaki ismi ise 'mersiye'dir.
Soruda özellikle Halk edebiyatındaki karşılığı istendiği için doğru eşleştirme 'ağıt' olmalıdır.

Anahtar Kavram

Sözlü Dönem Nazım Türleri ve Dönemsel Karşılıkları

Daha Fazla Pratik

İslamiyet öncesi şiirlerin nazım birimi (dörtlük), ölçüsü (hece) ve kafiye düzeni (aaab) gibi biçimsel özelliklerini tekrar etmeniz konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla