İslamiyet öncesi Türk edebiyatı sözlü dönemine ait metin parçaları ile bu parçaların ait olduğu türlerin genel özellikleri ve edebi karşılıkları aşağıda karışık olarak verilmiştir. Sol sütunda yer alan örnekleri/tanımları, sağ sütundaki en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.
- "Kaklar kamug kölerdi / Taglar başı ilerdi / Ajun tını yılırdı / Tütü çeçek çörkelür" dörtlüğüDoğanın uyanışını konu edinen, coşkulu bir dille söylenen ve Halk edebiyatındaki "güzelleme" türüne kaynaklık eden koşuk
- "Begler atın argurtı / Kadgu anı turgurtı / Mengzi yüzi sargartı / Körüm anıg sargalur" dörtlüğüÖlen kişinin ardından duyulan acıyı yansıtan, Divan edebiyatındaki "mersiye" türünün ilk biçimsel örneği kabul edilen sagu
- "Kanıg kan bile yumas, kanıg su bile yuyar" ifadesiToplumsal tecrübeleri özlü bir biçimde aktaran, günümüz edebiyatında "atasözü" olarak adlandırılan sav
- Şiirlerin kopuz eşliğinde hece ölçüsüyle söylendiği ve şamanlar eşliğinde düzenlenen sürek avı törenleriSözlü dönemin din dışı lirik ürünlerinin doğup gelişmesine zemin hazırlayan ritüellerden biri olan sığır töreni
Cevap
Sol sütundaki doğa tasvirli dörtlük koşuk ile; keder ve yas bildiren dörtlük sagu ile; kanın suyla yıkanacağını belirten atasözü niteliğindeki ifade sav ile; sürek avı törenleri ise sığır ritüeli ile eşleşmektedir.
Doğa ve baharın uyanışını tasvir eden lirik dörtlük koşukla; yas, keder ve sararma gibi kederli durumları tasvir eden dörtlük saguyla; intikam yerine barışı ve hayat dersini öğütleyen kanın suyla yıkanacağı yönündeki özlü söz savla; sürek avı ritüelleri ise sığır töreniyle tam uyum göstermektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sözlü Dönem Ürünlerinin (Sav, Sagu, Koşuk) İçeriksel, Biçimsel ve Törensel Özellikleri
Tahmini Süre:2m 30s