Soru

Zorluk: OrtaTasavvufi Yollar ve Ekoller

Tasavvufi yollar, İslam'ın ahlaki boyutunu öne çıkaran ve kendilerine özgü eğitim metotları, zikir şekilleri ile ritüelleri olan ekollerdir. Bu ekoller ve karakteristik özellikleri ile ilgili;

I. Nakşibendiyye ekolünde, dünyadan ve toplumdan tamamen el etek çekmek yerine 'halk içinde Hak ile beraber olmak' anlamına gelen 'halvet der encümen' esası benimsenmiştir.
II. Abdülkadir Geylânî'nin görüşleri etrafında şekillenen Kadiriyye, İslam dünyasının ilk sistemleşen tasavvufi yolu kabul edilir ve toplu zikirlerde sesli (cehrî) yöntemi esas alır.
III. Mevleviyye ekolünde ney ve kudüm eşliğinde icra edilen, evrendeki her şeyin Allah'ı zikrettiğini sembolize eden dönüş hareketlerine dayalı ritüele 'semah' adı verilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IICevap
  4. D
    I ve III
  5. E
    II ve III

Cevap

Birinci öncülde belirtilen 'halvet der encümen' Nakşibendiyye ekolünün temel prensibidir ve halk içindeyken bile kalben Allah ile olmayı ifade eder. İkinci öncüldeki Kadiriyye ekolünün kurucusu ve zikir yöntemi bilgisi doğrudur. Üçüncü öncüldeki Mevleviyye ritüelinin ismi ise 'semah' değil 'sema' olmalıdır; semah Alevilik-Bektaşilik geleneğine aittir. Bu nedenle doğru ifadeler I ve II'dir.
Doğru olan seçenekte I ve II numaralı öncüller yer almaktadır. Nakşibendiyye ekolünde yer alan 'halvet der encümen' ilkesi, kişinin halkın içindeyken bile kalbini yaratıcı ile bir tutması anlamına gelir ve bu ekole aittir. Kadiriyye ekolü ise İslam tarihindeki ilk kurumsallaşan tasavvufi oluşumdur ve toplu ayinlerinde cehri (sesli) zikri uygular. Dolayısıyla bu iki bilgi de doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncüldeki Nakşibendiyye ekolüne ait 'halvet der encümen' kavramının analizi yapılır.
Bu ilke, bireyin toplumdan soyutlanmadan, günlük işlerini yaparken dahi kalbini Allah ile meşgul tutmasını ifade eder ve Nakşibendiyye'ye aittir. İfade doğrudur.
Ekolün ahlaki ve manevi eğitim yönteminin doğru tanımlanıp tanımlanmadığını belirlemek için.
2
İkinci öncüldeki Kadiriyye ekolüne dair kurucu, sistemleşme sırası ve zikir yöntemi bilgileri kontrol edilir.
Kadiriyye, Abdülkadir Geylânî'ye nispet edilir, ilk sistemli tarikattır ve zikirlerini cehrî (sesli) yaparlar. İfade doğrudur.
Ekolün tarihi ve pratik niteliklerinin doğruluğunu teyit etmek için.
3
Üçüncü öncüldeki Mevleviyye ritüelinin kavramsal adı incelenir.
Mevleviyye ekolündeki bu ritüelin adı 'sema'dır. Öncülde geçen 'semah' ise Alevilik-Bektaşilik ekolünün cem törenlerinde yapılan bir uygulamadır. İfade yanlıştır.
Benzer isimli tasavvufi kavramların (sema/semah) doğru ekollerle eşleştirilip eşleştirilmediğini ayırt etmek için.
4
Elde edilen sonuçlar doğrultusunda doğru olan öncüller bir araya getirilir.
Yalnızca I ve II numaralı öncüller doğrudur. Doğru seçenek belirlenir.
Soru kökündeki yönlendirmeye uygun olarak doğru yargıları birleştirmek için.

Anahtar Kavram

Tasavvufi Yolların Ayırt Edici Kavramları ve Ritüelleri
Bu soruyu puanla