Osmanlı Devleti'nin anayasal düzeni ile I. ve II. Meşrutiyet dönemlerine ait aşağıdaki kurumsal ve hukuki gelişmeleri, karşılarında yer alan açıklamalarıyla eşleştiriniz.
- 1876 Kanun-i Esasi'nin ilk sürümünde padişaha tanınan otoriter hakGüvenlik gerekçesiyle kişileri idari kararla sürgüne gönderebilme yetkisi
- 1909 anayasa değişiklikleriyle yürütmenin sorumluluk yönündeki değişimHükümetin padişaha karşı değil, meclise karşı sorumlu tutulması
- Meclis-i Ayan üyelerinin göreve gelme şekli ve görev süresiPadişah tarafından doğrudan ve ömür boyu görev yapmak üzere atanma
- Meclis-i Mebusan üyelerinin göreve gelme şekliHalk tarafından çift dereceli seçim sistemiyle seçilme
Cevap
Doğru eşleştirmeler şu şekildedir: 1876 Kanun-i Esasi'ndeki padişah yetkisi, güvenlik gerekçesiyle idari kararla sürgüne gönderebilme yetkisi ile; 1909 anayasa değişiklikleriyle yürütmenin sorumluluk yönündeki değişim, hükümetin meclise karşı sorumlu tutulması ile; Meclis-i Ayan üyelerinin göreve gelme şekli, padişah tarafından doğrudan ve ömür boyu görev yapmak üzere atanma ile; Meclis-i Mebusan üyelerinin göreve gelme şekli ise halk tarafından çift dereceli seçim sistemiyle seçilme ile eşleşir.
Doğru eşleştirmede; padişahın 1876 sürgün yetkisi, 1909'da kabinenin meclise sorumlu tutulması, Meclis-i Ayan'ın padişah tarafından ömür boyu atanması ve Meclis-i Mebusan'ın çift dereceli halk seçimine dayanması tarihsel gerçeklerle tam uyumludur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
I. ve II. Meşrutiyet Dönemlerindeki anayasal gelişmeler, meclis yapıları ve Kanun-i Esasi'nin 1876 ile 1909 sürümleri arasındaki yetki paylaşımları.