Türkiye'de tarım ürünlerinin coğrafi dağılışı; sıcaklık, yağış ve sulama imkânları gibi etkenlerle yakından ilişkilidir. Sulama projelerinin (GAP, KOP) yaygınlaşmasıyla kurak iklim bölgelerinde nadas alanları azalmış ve ürün çeşitliliği artmıştır.
Aşağıdaki haritada bazı tarımsal üretim ve sulama faaliyetlerinin yoğunlaştığı alanlar numaralandırılarak gösterilmiştir.
[Harita]
Buna göre, Türkiye'deki tarım yöntemleri, sulama projeleri ve tarım ürünlerinin yetişme koşullarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- II numaralı alanda yaygın olan nadas yöntemi, toprağı mineral yönünden zenginleştirmek amacıyla uygulanan aktif bir gübreleme işlemidir ve sulama imkânları artsa da bu uygulamaya devam edilmelidir.Cevap
- BII numaralı alanda Konya Ovası Projesi (KOP) ile sulama olanaklarının artması, nadas alanlarını daraltırken su isteği yüksek olan mısır gibi ürünlerin ekim alanını genişletmiştir.
- CIII numaralı alanda Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile sulanan tarım arazilerinin genişlemesi, yaz sıcaklığı ve kuraklığı yüksek olan bu yörede pamuk üretiminin hızla artmasını sağlamıştır.
- DI numaralı alanda her mevsim yağışlı ve nemli iklim özelliklerinin görülmesi, burada olgunlaşma döneminde yaz kuraklığ�� isteyen pamuk ve buğday gibi ürünlerin yetiştirilmesini engeller.
- EII ve III numaralı alanlar gibi yarı kurak iklim bölgelerinde nadas uygulaması, yıllık yağış yetersizliği ve sulama imkânlarının kısıtlı olmasından kaynaklanan zorunlu bir yöntemdir.
Cevap
Nadas yöntemi, toprağı mineral yönünden zenginleştirmek amacıyla uygulanan aktif bir gübreleme işlemi olmayıp, kurak ve yarı kurak bölgelerde toprağın nem ve su ihtiyacını karşılamak için uygulanan zorunlu ve pasif bir yöntemdir; sulama imkânlarının artmasıyla bu uygulamaya olan ihtiyaç ortadan kalkar.
Nadas yöntemi, toprağı mineralce zenginleştiren aktif bir gübreleme işlemi olmayıp, kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde yetersiz yağış ve sulama imkânları nedeniyle toprağın su ve nem depolamasını sağlamak amacıyla uygulanan pasif ve zorunlu bir yöntemdir. Sulama imkânları arttığında (örneğin sulama projeleriyle) nadas alanları azalır ve bu uygulamaya ihtiyaç kalmaz. Bu nedenle nadasın aktif bir gübreleme yöntemi olduğunu ve sulama artsa da devam etmesi gerektiğini belirten ifade yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Türkiye'de tarım yöntemleri, sulama projelerinin (GAP, KOP) etkileri ve tarım ürünlerinin iklim istekleri ile coğrafi dağılışı.