A��ağıdaki sol sütunda verilen karbonil bileşiklerini, sağ sütunda verilen uygun kimyasal … — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi)

A��ağıdaki sol sütunda verilen karbonil bileşiklerini, sağ sütunda verilen uygun kimyasal özellik veya tepkime açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Metanal ( $HCHO$ )Uygun koşullarda indirgendiğinde bir karbonlu primer alkol olan metanolü oluşturur.
Propanal ( $CH_3CH_2CHO$ )Tollens ayracı (amonyaklı gümüş nitrat) ile yükseltgendiğinde propanoik asit oluşturur.
Propanon ( $CH_3COCH_3$ )Uygun koşullarda indirgendiğinde ikincil ( $2^\circ$ ) alkol sınıfından izopropil alkolü oluşturur.
Bütanal ( $CH_3CH_2CH_2CHO$ )Uygun koşullarda indirgendiğinde primer alkol sınıfından $1\text{-bütanol}$ bileşiğini oluşturur.

Cevap

Metanal (

HCHO

) ile 'Metanol oluşturma' ifadesi, Propanal (

CH_3CH_2CHO

) ile 'Propanoik asit oluşturma' ifadesi, Propanon (

CH_3COCH_3

) ile 'İzopropil alkol oluşturma' ifadesi ve Bütanal (

CH_3CH_2CH_2CHO

) ile '1-bütanol oluşturma' ifadesi eşleşmelidir.

Metanal bir karbonlu aldehit olup indirgendiğinde bir karbonlu alkol olan metanolü oluşturur. Propanal üç karbonlu bir aldehit olup Tollens ayracı ile yükseltgendiğinde üç karbonlu propanoik aside dönüşür. Propanon en basit keton olup indirgendiğinde ikincil alkol olan izopropil alkolü oluşturur. Bütanal ise dört karbonlu bir aldehit olup indirgendiğinde primer alkol sınıfından 1-bütanole dönüşür. Bu nedenle sol taraftaki bileşikler sırasıyla sağ taraftaki karşılıklarıyla tam olarak eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

Aldehit ve ketonların indirgenme ve yükseltgenme genel kurallarını hatırlayınız.

Aldehitler indirgendiğinde primer alkol, yükseltgendiğinde karboksilik asit oluşturur. Ketonlar indirgendiğinde sekonder (ikincil) alkol oluşturur, yükseltgenme tepkimesi vermezler.

Fonksiyonel grupların kimyasal davranışlarını belirlemek için genel kurallardan yararlanılır.

Sol sütundaki her bir bileşiğin karbon sayısını ve fonksiyonel grup türünü (aldehit/keton) belirleyin.

Metanal: 1 karbonlu aldehit; Propanal: 3 karbonlu aldehit; Propanon: 3 karbonlu keton; Bütanal: 4 karbonlu aldehit.

Bileşiklerin tepkime ürünlerindeki karbon sayısının korunacağını ve tepkime türünü belirlemek amacıyla karbon sayıları tespit edilir.

Belirlenen bileşikleri sağ sütundaki açıklamalarla eşleştirin.

Metanal (1C aldehit) indirgenirse metanol (1C primer alkol) oluşur (Metanal → sağ_1). Propanal (3C aldehit) Tollens ile yükseltgenirse propanoik asit (3C karboksilik asit) oluşur (Propanal → sağ_2). Propanon (3C keton) indirgenirse izopropil alkol (3C sekonder alkol) oluşur (Propanon → sağ_3). Bütanal (4C aldehit) indirgenirse 1-bütanol (4C primer alkol) oluşur (Bütanal → sağ_4).

Bileşiklerin yapısal özelliklerinin sağ sütundaki kimyasal tepkime sonuçlarıyla birebir örtüşmesini sağlamak için.

Anahtar Kavram

Aldehit ve ketonların indirgenme ve yükseltgenme tepkimeleri ile bu tepkimelerin sonucunda oluşan ürünlerin sınıfları ve adlandırılması.

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru