Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar

Divan edebiyatında dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekillerinin yapısal özellikleri, kökenleri ve biçimsel nitelikleri birbirinden farklılık göstermektedir.

Buna göre, sol sütunda verilen nazım şekillerini sağ sütundaki tanımlarla doğru biçimde eşleştiriniz.

  • MurabbaKelime anlamı "dörtlü" olan, bent sayısı genellikle 33 ile 77 arasında değişen ve Tanzimat Dönemi'nde sosyal, felsefi ya da siyasi temalarla da tercih edilen çok bentli nazım şeklidir.
  • ŞarkıBentlerinin üçüncü dizesine meyan, dördüncü dizesine nakarat adı verilen, genellikle aşk ve eğlence temalarını işleyen ve musiki eşliğinde okunmak amacıyla yazılan milli nazım şeklidir.
  • TuyuğHalk edebiyatındaki mâninin divan edebiyatındaki karşılığı kabul edilen, aruzun sadece fa^′ila^tu¨n fa^′ila^tu¨n fa^′ilu¨nf\hat{a}'il\hat{a}tün\ f\hat{a}'il\hat{a}tün\ f\hat{a}'ilün kalıbıyla yazılan ve Türk şairler tarafından edebiyata kazandırılan tek dörtlükten oluşan nazım şeklidir.
  • RubaiKendine has özel yirmi dört aruz kalıbıyla yazılan, kafiye düzeni genellikle aabaaaba olan, yoğun felsefi ve düşünsel temaların işlendiği İran kaynaklı tek dörtlükten oluşan nazım şeklidir.

Cevap

Sol sütundaki Murabba, Şarkı, Tuyuğ ve Rubai kavramları sırasıyla; Tanzimat Dönemi'ndeki toplumsal kullanımı içeren tanım, meyan ve nakarat bileşenlerini içeren tanım, aruzun tek kalıbıyla yazılan milli form tanımı ve 24 özel aruz kalıbını barındıran İran kökenli tek dörtlük tanımı ile eşleşmelidir.
Sol sütundaki nazım şekilleri ile sağ sütundaki tanımlar doğru şekilde eşleştirildiğinde; murabba Tanzimat Dönemi'ndeki kullanımıyla, şarkı meyan ve nakarat kavramlarıyla, tuyuğ aruzun tek kalıbıyla yazılması ve Türklerin kazandırmasıyla, rubai ise kendine has 24 aruz kalıbıyla yazılmasıyla doğru eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Tuyuğ nazım şeklinin belirleyici özelliklerini tespit etme.
Tuyuğ nazım şeklinin Türk şairler tarafından edebiyata kazandırıldığı ve aruzun sadece tek bir kalıbıyla yazıldığı bilgisiyle sağ sütundaki birinci tanım eşleşir.
Tuyuğ, Türklerin halk edebiyatındaki mâni etkisinde Divan edebiyatına kazandırdığı milli bir şekildir ve aruzun yalnızca fâilâtün fâilâtün fâilün kalıbıyla yazılması onu ayırt eder.
2
Şarkı nazım şeklinin yapısal bileşenlerini analiz etme.
Bentlerinin üçüncü dizesinin meyan, dördüncü dizesinin nakarat olarak adlandırılması ve bestelenmek amacıyla yazılması şarkı nazım şeklinin tanımıyla eşleşir.
Şarkı, bestelenmek üzere yazılan çok bentli bir nazım şeklidir ve meyan ile nakarat bölümleri bu şeklin temel ayırt edici yapısal özellikleridir.
3
Rubai nazım şeklinin köken ve aruz yapısını inceleme.
İran edebiyatı menşeli olması, kendine özgü 24 aruz kalıbı ve yoğun felsefi/rindane temalar barındırması rubai nazım şeklinin tanımıyla eşleşir.
Rubai, tuyuğ ile benzer uyak düzenine sahip olsa da 24 farklı özel aruz kalıbıyla yazılması ve İran kökenli olması bakımından ayrışır.
4
Murabba nazım şeklinin bent yapısını ve tarihsel değişimini değerlendirme.
Dörder dizelik bentlerden oluşması ve Tanzimat Dönemi'nde Namık Kemal gibi şairlerce yeni sosyal temalarla kullanılması murabba nazım şeklinin tanımıyla eşleşir.
Murabba, kelime anlamı olarak 'dörtlü' demektir ve şarkıdan meyan/nakarat bulundurmaması ile ayrılır. Tanzimat şairlerinin sosyal temalı eserlerinde bu şekli kullandığı bilinmektedir.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar

Bu konudan daha fazla soru