Soru

Zorluk: Ortaİslam Düşüncesinde İtikadi ve Siyasi Yorumlar

İslam düşüncesinde akılcı tavrıyla bilinen ve inanç konularını rasyonel bir çerçevede temellendirmeye çalışan bu ekol; adaleti Allah'ın en temel niteliklerinden biri olarak kabul eder. İnsanın kendi eylemlerini hür iradesiyle gerçekleştirdiğini, dolayısıyla eylemlerinden tamamen kendisinin sorumlu olduğunu savunur. İnanç-amel ilişkisi bağlamında ise büyük günah işleyen bir kimsenin ne tam anlamıyla mümin ne de kâfir olduğunu, bu iki durum arasında bir yerde bulunduğunu ileri sürer.

Bu paragrafta görüşleri ve temel kabulleri açıklanan itikadi-siyasi mezhep aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Maturidilik
  2. B
    Eş'arilik
  3. Mu'tezileCevap
  4. D
    Haricilik
  5. E
    Şia

Cevap

Mu'tezile
Paragrafta geçen 'insanın kendi eylemlerini hür iradesiyle gerçekleştirmesi' ve 'büyük günah işleyen bir kimsenin iman ile küfür arasında bir yerde bulunması' görüşleri, Mu'tezile mezhebinin temel beş esası arasında yer alan adalet ve el-menziletü beyne'l-menzileteyn ilkelerini tanımlamaktadır. Dolayısıyla doğru cevap Mu'tezile'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki anahtar kavramları belirlemek.
Anahtar kavramlar: Akılcı yaklaşım, insanın kendi eylemlerini yaratması (özgür irade) ve büyük günah işleyenin ne mümin ne kâfir olup bu ikisi arasında bir yerde (el-menziletü beyne'l-menzileteyn) yer alması.
Soruda hangi itikadi ekolün anlatıldığını bulmak için ayırt edici mezhebi ilkeleri tespit etmek gerekir.
2
Elde edilen ilkeleri İslam düşüncesindeki itikadi-siyasi ekollerin görüşleriyle karşılaştırmak.
Büyük günah işleyen için 'iki konum arasında bir yer' kabulü ve adaletin gereği olarak insanın kendi fiillerini yaratması düşüncesi doğrudan Mu'tezile'nin 'adalet' ve 'el-menziletü beyne'l-menzileteyn' esaslarına aittir.
Ekollerin temel inanç ilkelerini bilmek, metinde tasvir edilen ekolü doğru tespit etmeyi sağlar.
3
Çelişen mezhep görüşlerini eleyerek doğru sonuca ulaşmak.
Maturidilik, Eş'arilik, Haricilik ve Şia'nın bu konulardaki farklı yaklaşımları göz önüne alındığında metnin sadece Mu'tezile'yi tanımladığı kesinleşir.
Diğer seçeneklerin neden elendiğini teyit etmek hata yapma ihtimalini ortadan kaldırır.

Anahtar Kavram

Mu'tezile mezhebinin adalet ve el-menziletü beyne'l-menzileteyn ilkeleri
Bu soruyu puanla