Aşağıda Bâkî’ye ait bir gazelin beyitleri karışık olarak verilmiştir:
I. Cihânı bî-vefâ gördükte çekildik kûşe-i sabra
Biz ol rind-i belâ-keş âlemin hayrânıyız cânâ
II. Süleymân-ı zamândır adl ile şimdi Bâkî
Der-i lutfunda biz de kem-terîn derbânıyız cânâ
III. Ezelden şâh-ı aşkın bende-i fermânıyız cânâ
Muhabbet mülkünün sultân-ı âlî-şânıyız cânâ
Bu beyitlerin anlamlı ve kurallı bir gazel oluşturacak şekilde baştan sona doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- 1Ezelden şâh-ı aşkın bende-i fermânıyız cânâ / Muhabbet mülkünün sultân-ı âlî-şânıyız cânâ
- 2Cihânı bî-vefâ gördükte çekildik kûşe-i sabra / Biz ol rind-i bel��-keş âlemin hayrânıyız cânâ
- 3Süleymân-ı zamândır adl ile şimdi Bâkî / Der-i lutfunda biz de kem-terîn derbânıyız cânâ
Cevap
Beyitlerin gazel oluşturacak şekilde doğru sıralanışı III - I - II şeklindedir.
Gazelin ilk beyti (matla) kendi arasında kafiyelidir (aa). III numaralı beyitte yer alan 'fermânıyız cânâ' ve 'âlî-şânıyız cânâ' ifadeleri bu kafiye düzenini gösterdiğinden ilk sıradadır. Gazelin son beytinde (makta) şairin mahlası bulunur; II numaralı beyitte 'Bâkî' mahlası geçtiğinden bu beyit sondadır. Gelişme beyti olan I numaralı beyit ise ortada yer alarak III - I - II sıralamasını oluşturur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gazel nazım şeklinin yapısal özellikleri, matla ve makta beyitlerinin tespiti ve kafiye örgüsü.