Aristoteles’in *Metafizik* adlı eserinin girişinde ele aldığı, insanda bilginin ve bilmenin ortaya çıkışındaki bilişsel aşamalar aşağıda karışık olarak verilmiştir.
Buna göre, duyusal algıdan başlayıp ilk nedenlerin kuramsal bilgisine (bilgeliğe) uzanan bu bilişsel süreçleri basitten karmaşığa (en alt basamaktan en üst basamağa) doğru sıralayınız.
- 1Çevredeki tekil nesne ve olayların duyu organları aracılığıyla doğrudan algılanması
- 2Duyusal izlenimlerin zihinde korunarak geçmişe yönelik bir hatırlama yetisine dönüşmesi
- 3Aynı türden tekil durumlara dair zihinsel kayıtların birikmesiyle pratik bir aşinalık ve iş yapabilme becerisinin kazanılması
- 4Deneyimlerin ötesine geçilerek, benzer durumların tamamı için geçerli olan tümel bir kuralın veya yöntemin tasarlanması
- 5Olguların pratik faydalarından bağımsız olarak, onları var kılan ilk nedenlerin ve yasaların kuramsal düzeyde kavranması
Cevap
Doğru sıralama duyusal algılama, duyusal izlenimlerin zihinde korunması, pratik aşinalığın kazanılması, tümel bir kuralın tasarlanması ve ilk nedenlerin kuramsal düzeyde kavranması şeklindedir.
Aristoteles'in bilgi anlayışına göre bilme süreci tekil duyumlarla başlar, bu duyumların bellekte kalmasıyla deneyim oluşur, deneyimden tümel kurallara sahip sanat/teknik üretilir ve en nihayetinde nedenlerin bilgisi olan kuramsal bilime (bilgeliğe) ulaşılır. Bu nedenle doğru sıralama duyum, bellek, deneyim, sanat ve bilim/bilgelik sırasını takip etmelidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Aristoteles'in epistemolojisinde bilmenin basamakları (Duyum, Bellek, Deneyim, Sanat, Bilim)