Soru

Zorluk: ZorDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar

Aşağıdaki sol sütunda verilen Divan edebiyatı nazım şekli tanımlarını, sağ sütundaki doğru nazım şekilleriyle eşleştiriniz.

  • Fars edebiyatı menşeli olup aruzun hususi yirmi dört kalıbıyla yazılan, telkin ve tefekkür gücü yüksek, tek dörtlükten müteşekkil nazım şekli.Rubai
  • Halk edebiyatındaki maninin Divan şiirindeki yansıması kabul edilen, Türklerin kazandırdığı, aruzun sadece 'fâilâtün fâilâtün f��ilün' kalıbıyla yazılan tek dörtlükten oluşan nazım şekli.Tuyu��
  • Bestelenmek amacıyla kaleme alınan, bentlerinin üçüncü dizesine 'meyan', tekrarlanan dördüncü dizesine ise 'nakarat' denilen, Türklerin kazandırdığı nazım şekli.Şarkı
  • Dörder dizelik bentlerden oluşan, kafiye şeması genellikle 'aaaa bbba ccca' şeklinde olan ve musammat türünün en yaygın biçimlerinden birini teşkil eden nazım şekli.Murabba

Cevap

Eşleştirme sonucunda: Fars edebiyatı kökenli tek dörtlük Rubai ile; Türklerin kazandırdığı tek dörtlük Tuyuğ ile; bestelenmek amacıyla yazılan bentler Şarkı ile; dörder dizelik bentlerden oluşan klasik biçim Murabba ile eşleşir.
Verilen tanımlardaki ayırt edici nitelikler (köken, aruz kalıbı sınırlılığı, bestelenme durumu veya bent yapısı) aracılığıyla her nazım şekli doğru biçimde eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Tek dörtlükten oluşan Fars kökenli ve 24 aruz kalıbıyla yazılan nazım şeklinin belirlenmesi.
Bu özellikler Divan edebiyatında rubai nazım şekline aittir.
Rubai, Fars edebiyatından geçmiş olup felsefi derinliği olan ve aruzun özel kalıplarıyla yazılan tek dörtlükten oluşan bir biçimdir.
2
Türklerin edebiyata kazandırdığı, maniye benzeyen ve aruzun tek kalıbı olan 'fâilâtün fâilâtün fâilün' ile yazılan nazım şeklinin belirlenmesi.
Bu özellikler tuyuğ nazım şeklini tanımlar.
Tuyuğ, Türklerin kazandırdığı, tek dörtlükten oluşan ve aruzun tek kalıbıyla yazılan milli bir nazım şeklidir.
3
Bestelenmek amacıyla yazılan, meyan ve nakarat bölümleri içeren nazım şeklinin belirlenmesi.
Bu özellikler şarkı nazım şekline aittir.
Şarkı, bestelenmek üzere yazılan, meyan ve nakarat dizeleri bulunduran dörtlüklerle kurulan bir nazım şeklidir.
4
Dörder dizelik bentlerden oluşan ve ilk bendi kendi içinde kafiyeli olan klasik nazım şeklinin belirlenmesi.
Bu özellikler murabba nazım şeklini tanımlar.
Murabba, dörder dizelik bentlerden oluşan ve musammatlar sınıfına giren klasik bir nazım şeklidir.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatında dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekillerinin yapısal, kökensel ve müzikal nitelikleri.
Bu soruyu puanla