Soru

Zorluk: ZorDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar

Aşağıdaki sol sütunda verilen a��ıklama ve özelliklerin hangi nazım şekline ait olduğunu belirleyerek doğru nazım şekliyle eşleştiriniz.

  • Türklerin divan şiirine kazandırdığı, halk şiirindeki mâninin etkisiyle ortaya çıkan, aruzun yalnızca 'fâilâtün fâilâtün fâilün' kalıbıyla yazılan ve genellikle mahlassız olan tek dörtlükten oluşan nazım şeklidir.Tuyuğ
  • Kendine özgü yirmi dört değişik aruz kalıbıyla yazılabilen, hayat felsefesi, tasavvuf gibi derin konuları işleyen ve Türk edebiyatında en başarılı örneklerini Azmizâde Hâletî'nin verdiği tek dörtlükten oluşan nazım şeklidir.Rubai
  • Dörder dizelik bentlerden meydana gelen, bestelenmek üzere kaleme alınan, üçüncü dizesine meyan, dördüncü dizesine nakarat denilen ve Lale Devri'nde Nedim ile en olgun seviyesine ulaşan nazım şeklidir.Şarkı
  • Genellikle 5-10 bentten oluşan, bentleri birbirine bağlayan vasıta beytinin her bendin sonunda değiştiği, felsefi ve sosyal konuların ele alındığı, edebiyatımızda Bağdatlı Rûhî ve Ziya Paşa ile özdeşleşen nazım şeklidir.Terkib-i bent

Cevap

Birinci tanım tuyuğ ile, ikinci tanım rubai ile, üçüncü tanım şarkı ile, dördüncü tanım ise terkib-i bent ile eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede: Türklerin divan edebiyatına kazandırdığı ve tek bir aruz kalıbıyla yazılan tek dörtlük tuyuğ ile; kendine has 24 kalıbı olan ve Azmizâde Hâletî ile özdeşleşen tek dörtlük rubai ile; meyan ve nakarata sahip bestelenen bentler şarkı ile; vasıta beytinin her bendin sonunda değişmesi ve Bağdatlı Rûhî/Ziya Paşa özellikleri ise terkib-i bent ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci tanımdaki 'Türklerin divan şiirine kazandırdığı', 'yalnızca fâilâtün fâilâtün fâilün kalıbıyla yazılan' ve 'mahlassız tek dörtlük' ifadeleri incelenir.
Bu özelliklerin doğrudan tuyuğ nazım şeklini tanımladığı belirlenir.
Tuyuğ, Türklerin kazandırdığı ve tek bir aruz kalıbıyla yazılan tek dörtlükten oluşan bir nazım biçimidir.
2
İkinci tanımdaki 'kendine özgü 24 değişik aruz kalıbı', 'derin felsefi konular' ve 'Azmizâde Hâletî' ipuçları değerlendirilir.
Bu özelliklerin rubai nazım şekline ait olduğu tespit edilir.
Rubai, 24 özel aruz kalıbıyla yazılan ve Türk edebiyatında Azmizâde Hâletî ile zirveye ulaşan tek dörtlükten oluşan nazım şeklidir.
3
Üçüncü tanımdaki 'bestelenmek üzere kaleme alınma', 'meyan' ve 'nakarat' terimleri ile 'Nedim' ismi incelenir.
Bu terimlerin şarkı nazım şeklini işaret ettiği görülür.
Şarkı, bestelenmek üzere yazılan, meyan ve nakarat bölümleri bulunan ve Nedim'in en önemli temsilcisi olduğu bentlerle kurulan nazım şeklidir.
4
Dördüncü tanımdaki 'vasıta beytinin her bendin sonunda değişmesi' ve 'Bağdatlı Rûhî ile Ziya Paşa' isimleri analiz edilir.
Bu özelliklerin terkib-i bent nazım şeklini nitelediği anlaşılır.
Terkib-i bentte vasıta beyti her bendin sonunda değişir; eğer değişmeseydi terci-i bent olurdu. Bağdatlı Rûhî ve Ziya Paşa bu türün en önemli ustalarıdır.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatında dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekillerinin ayırt edici özellikleri ve temsilcileri.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla