Koherent (faz uyumlu) ve tek renkli ışık veren noktasal bir kaynakla hava ortamında gerçek… — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi)

Koherent (faz uyumlu) ve tek renkli ışık veren noktasal bir kaynakla hava ortamında gerçekleştirilen çift yarıkta girişim (Young) deneyinde, yarıklardan birinin önüne ışığı geçirebilen çok ince bir cam levha yerleştirilmektedir.

Buna göre, ekranda oluşan girişim deseni ile ilgili;

I. Saçak genişliği ( $\Delta x$ ) azalır.
II. Merkezi aydınlık saçak ( $A_0$ ), cam levha yerleştirilen yarık tarafına doğru kayar.
III. Ekrandaki aydınlık ve karanlık saçakların yerleri değişir.

yargılarından hangileri doğrudur?

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
II ve IIICevap
E
I, II ve III

Cevap

İkinci ve üçüncü yargıların doğru olduğunu belirten seçenek doğrudur.

İkinci ve üçüncü yargıların doğru olduğunu belirten seçenek doğrudur. Yarıklardan birinin önüne cam levha yerleştirildiğinde, o yarıktan çıkan ışık dalgaları camın kırılma indisi daha büyük olduğu için gecikir. Merkezi aydınlık saçak geciken kaynağın tarafına kayar. Bu kayma nedeniyle tüm saçaklar yer değiştirir. Saçak genişliği formülündeki hiçbir değişken değişmediği için saçak genişliği aynı kalır.

Adım Adım Çözüm

Saçak genişliği formülünü yazarak parametrelerin değişimini incelemek

Saçak genişliği formülü

\Delta x = \frac{\lambda L}{d \cdot n}

şeklindedir. Kullanılan ışığın dalga boyu (

\lambda

), yarıklar düzlemi ile ekran arasındaki mesafe (

L

), yarıklar arasındaki uzaklık (

d

) ve yarıklar ile ekran arasındaki ortamın kırılma indisi (

n

) değişmemiştir. Yarıklardan birinin önüne ince bir cam levha konulması ortamın genel kırılma indisini etkilemez. Dolayısıyla saçak genişliği değişmez.

Saçak genişliğini belirleyen fiziksel niceliklerin sabit kalması nedeniyle saçak genişliği korunur.

Işığın cam levhadan geçerken uğrayacağı faz değişimini ve merkezi aydınlık saçağın hareket yönünü belirlemek

Camın kırılma indisi havanınkinden büyük olduğu için (

n_{\text{cam}} > n_{\text{hava}}

), önüne cam levha yerleştirilen yarıktan çıkan dalgalar diğer yarıktan çıkan dalgalara göre gecikmeye uğrar. İki dalga arasındaki yol farkının sıfırlandığı yer olan merkezi aydınlık saçak (

A_0

), geciken kaynağın (yani cam levha konulan yarık) tarafına doğru kayar.

Girişim desenindeki faz farkı nedeniyle desen geciken kaynak yönünde kayma gösterir.

Desen üzerindeki diğer saçakların konumunu analiz etmek

Merkezi aydınlık saçak kaydığında, girişim desenindeki tüm aydınlık ve karanlık saçaklar da aynı yönde kayar. Bu durum, ekrandaki belirli noktaların aydınlık veya karanlık olma durumlarını, yani saçakların ekrandaki konumlarını değiştirir.

Girişim deseni bir bütün olarak hareket ettiği için tüm saçakların yerleri değişir.

Anahtar Kavram

Çift yarıkta girişim deneyinde faz farkı oluşturulduğunda merkezi aydınlık saçağın kayma yönü ve saçak genişliğinin ortam değişmedikçe sabit kalması

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru