Bitkilerde suyun topraktan alınarak yapraklara kadar taşınmasında rol oynayan temel fiziksel mekanizmalar ve bu mekanizmaların temel özellikleri aşağıda verilmiştir. Bu mekanizmalar ile ilgili temel açıklamaları birbiriyle eşleştiriniz.
- Kök BasıncıKökteki canlı hücrelerin mineral alımıyla oluşturduğu ozmotik basınç farkı sayesinde suyun odun borularına girmesidir.
- Kohezyon-Gerilim TeorisiTerleme sonucu yapraklarda oluşan negatif basıncın, su molekülleri arasındaki hidrojen bağları yardımıyla su sütununu yukarı çekmesidir.
- Kılcallık (Kapilarite)Su molekülleri ile ksilem çeperi arasındaki adhezyon kuvvetine bağlı olarak suyun çok ince borularda bir miktar yükselmesidir.
Cevap
Bitkilerde su taşınması; köklerdeki ozmotik farkla oluşan kök basıncı, terleme ve kohezyona dayanan kohezyon-gerilim mekanizması ve adhezyon kuvvetine dayanan kılcallık ile gerçekleşir.
Doğru eşleştirmede; Kök basıncı ozmotik basınç farkıyla, Kohezyon-gerilim terleme ve hidrojen bağlarıyla, Kılcallık ise adhezyon kuvvetiyle tanımlanmaktadır. Bu üç kuvvet birleşerek bitkilerde suyun köklerden yapraklara taşınmasını sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bitkilerde suyun taşınması tamamen pasif bir süreçtir; ancak minerallerin kök hücrelerine alınması aktif taşıma (ATP harcanarak) ile gerçekleşir.