Ayetlerde yer alan tevhit vurgularını doğru kavramak, tevhidin boyutlarını anlamak açısından önem arz etmektedir.
Buna göre, sol sütunda verilen ayet meallerini sağ sütundaki ilgili tevhit boyutlarıyla eşleştirdiğinizde doğru eşleşme nasıl olmalıdır?
- "De ki: 'Eğer biliyorsanız söyleyin: Her şeyin egemenliği ve yönetimi (melekûtu) elinde olan, kendisi her şeyi koruyup kollayan fakat kendisine karşı kimsenin korunup sığınılamayacağı kimdir?' Onlar, 'Allah'tır' diyecekler." (Mü'minûn Suresi, 88-89. ayetler)Tevhid-i Rubûbiyyet (Allah'ın yaratma, rızık verme ve evreni yönetip yönlendirme gibi fiillerinde tek olduğunu kabul etmek)
- "De ki: 'Şüphesiz benim namazım, ibadetlerim, hayatım ve ölümüm âlemlerin Rabbi olan Allah içindir. O'nun hiçbir ortağı yoktur.'" (En'âm Suresi, 162-163. ayetler)Tevhid-i Ulûhiyyet (İbadet, itaat, sığınma ve kulluğun yaln��zca Allah'a has kılınması, O'ndan başkasına ibadet edilmemesi)
- "...O’nun benzeri hiçbir şey yoktur. O, hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir." (Şûrâ Suresi, 11. ayet)Tevhid-i Zât (Allah'ın zâtında tek olması; eşinin, benzerinin, denginin ve ortağının bulunmaması)
Cevap
Sol sütundaki egemenlik ve koruyuculuk ayeti Tevhid-i Rubûbiyyet ile, ibadetlerin yalnızca Allah'a sunulması ayeti Tevhid-i Ulûhiyyet ile, benzerinin olmaması ayeti ise Tevhid-i Zât ile eşleşir.
Sol sütundaki ayetlerin ana vurguları analiz edildiğinde; egemenlik, koruyuculuk ve yönetim (melekût) ifadelerinin Allah'ın fiilleri olan rubûbiyyeti; namaz, kurban ve ibadetlerin yalnızca O'na adanması ifadesinin uluhiyyeti; benzerinin olmaması ifadesinin ise zâtının birliğini (Tevhid-i Zât) yansıttığı görülür. Bu durum doğru eşleşmeleri belirler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tevhit ve Boyutları (Tevhid-i Zât, Tevhid-i Rubûbiyyet, Tevhid-i Ulûhiyyet)