Soru

Zorluk: ZorManyetik Kuvvet

Kartezyen koordinat sisteminde, +z+z ekseni boyunca yerleştirilmiş sonsuz uzunluktaki iletken bir telden +z+z yönünde sabit bir II akımı geçmektedir. Yükü q-q olan noktasal bir parçacık, koordinat sisteminin (d,0,0)(d, 0, 0) noktasından geçerken +x+x yönünde sabit v\vec{v} hızıyla hareket etmektedir.

Buna göre, parçacığa bu konumdan geçerken etki eden manyetik kuvvetin yönü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. z-z yönündeCevap
  2. B
    +z+z yönünde
  3. C
    +y+y yönünde
  4. D
    y-y yönünde
  5. E
    Sıfır

Cevap

Manyetik kuvvet negatif z yönündedir.
Manyetik alanın yönü sağ el kuralı ile +y+y yönünde bulunur. Hız vektörü +x+x yönündedir. Negatif yüklü parçacık için manyetik kuvvetin yönü, sağ el kuralının verdiği yönün tersi olacağından z-z yönünde gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Akım taşıyan düz telin oluşturduğu manyetik alanın yönünün belirlenmesi
Parçacığın bulunduğu (d,0,0)(d, 0, 0) konumunda manyetik alan vektörü B\vec{B}, +y+y yönündedir (B=Bj^\vec{B} = B\hat{j}).
Sağ el kuralına göre, başparmak +z+z yönündeki akımı gösterecek şekilde tel kavrandığında, dört parmak (d,0,0)(d, 0, 0) noktasında +y+y yönünü gösterir.
2
Parçacığın hız vektörü ile manyetik alan vektörü aras��ndaki ilişkinin analiz edilmesi
Hız vektörü v=vi^\vec{v} = v\hat{i} ve manyetik alan vektörü B=Bj^\vec{B} = B\hat{j} olup, bu iki vektör birbirine diktir.
Parçacık +x+x yönünde hareket ettiğinden hız vektörü i^\hat{i} doğrultusundadır; manyetik alan ise j^\hat{j} doğrultusundadır. Aralarındaki açı 9090^\circ olduğundan manyetik kuvvet oluşur.
3
Manyetik kuvvetin yönünün bulunması
Manyetik kuvvet F\vec{F}, z-z yönündedir.
Sağ el kuralına göre, sağ elin dört parmağı hız yönünü (+x+x), avuç içi manyetik alan yönünü (+y+y) gösterecek şekilde tutulduğunda, başparmak +z+z yönünü gösterir. Ancak parçacık negatif yüklü (q-q) olduğundan kuvvet, bu yönün tersi olan z-z yönünde etki eder (F=q(v×B)=(q)(vi^×Bj^)=qvBk^\vec{F} = q(\vec{v} \times \vec{B}) = (-q)(v\hat{i} \times B\hat{j}) = -qvB\hat{k}).

Anahtar Kavram

Üzerinden akım geçen düz telin çevresinde oluşturduğu manyetik alan ve hareketli yüklü parçacıklara etki eden manyetik kuvvet.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla