Soru

Zorluk: OrtaAsya Hun Devleti

Çin yıllığı *Shiji*’de yer alan bilgilere göre; Asya Hun Devleti'nde sol (doğu) ve sağ (batı) olmak üzere iki büyük idari kanat bulunmaktaydı. Büyük Şanyü doğuda otururken, batı topraklarının idaresi genellikle hanedan mensubu prensler tarafından yürütülürdü. Ayrıca Hun kurultayında boy beyleri ve askeri yöneticiler yılda belirli zamanlarda bir araya gelerek devlet işlerini, vergi durumunu ve askeri seferleri karara bağlardı.

Bu bilgilere dayanarak Asya Hun Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Hanedan üyelerinin ülke yönetiminde ve taşra idaresinde yetki sahibi olduğuna
  2. Ülke topraklarında mutlak ve sınırlandırılamaz merkeziyetçi bir yönetim anlayışının hâkim olduğunaCevap
  3. C
    Devlet meselelerinin görüşüldüğü ve karara bağlandığı danışma nitelikli kurulların varlığına
  4. D
    Hunların siyasi yapısı ve teşkilatlanması hakkındaki bilgilerin komşu devletlerin belgelerine dayandığına
  5. E
    Ülke yönetiminde ikili teşkilatlanma esas��na dayanan federatif bir yapının benimsendiğine

Cevap

Ülke topraklarında mutlak ve sınırlandırılamaz merkeziyetçi bir yönetim anlayışının hâkim olduğuna
Doğru cevap, ülke topraklarında mutlak ve sınırlandırılamaz merkeziyetçi bir yönetim anlayışının hâkim olduğunu iddia eden ifadedir. Paragrafta devletin doğu ve batı olmak üzere iki büyük idari kanada ayrılması (ikili teşkilat) ve devlet işlerinin kurultayda boy beyleriyle birlikte kararlaştırılması, gücün tek elde toplanmadığını ve mutlak bir merkeziyetçi yapının bulunmadığını gösterir. Bu nedenle bu yargıya ulaşılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde geçen tarihsel kaynak atıflarının incelenmesi.
Giriş kısmındaki 'Çin yıllığı Shiji' ifadesi, Asya Hun Devleti'ne ait bilgilerin komşu medeniyetlerin (Çin) yazılı kaynaklarından öğrenildiğini doğrular.
Hun dönemine ait doğrudan Türkçe yazılı kaynakların olmaması nedeniyle komşu devletlerin belgeleri birincil veri kaynağıdır.
2
Metindeki idari yapı (doğu-batı kanatları ve prenslerin rolü) unsurlarının analiz edilmesi.
Ülkenin doğu ve batı olarak iki idari bölgeye ayrılması ve batının hanedan prenslerince yönetilmesi, ikili teşkilatlanma yapısını ve hanedan üyelerinin taşra yönetimindeki etkisini doğrular.
Bu yapı, geniş toprakların yönetimini kolaylaştırmak amacıyla uygulanan federatif bir modeldir.
3
Metinde geçen 'kurultay' kavramının ve karar alma mekanizmasının değerlendirilmesi.
Kurultayda boy beylerinin ve komutanların devlet işlerini görüşüp karara bağlaması, yönetimde ortak karar mekanizmalarının ve danışma nitelikli kurulların olduğunu gösterir.
Hükümdarın yetkilerinin kurultay gibi yapılarla paylaşıldığı veya sınırlandırılabildiği anlaşılır.
4
Elde edilen tüm bulguların 'merkeziyetçilik' kavramı ile karşılaştırılması.
Hem ikili teşkilatlanma hem de kurultay yapısı, gücün tek bir merkezde toplanmasını engellediği için mutlak ve bölünmez bir merkeziyetçilik anlayışıyla çelişir.
Federatif eğilimler gösteren bu yapıda mutlak ve sınırlandırılamaz bir merkeziyetçiliğin varlığından söz edilemez.

Anahtar Kavram

Asya Hun Devleti'nin Devlet Teşkilatlanması ve Yönetim Yapısı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla