Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Sanayi ve Sanayi Kollarının Dağılışı

Türkiye'de kimyasal gübre sanayisinde kullanılan fosfat, azot ve kükürt gibi temel ham maddelerin önemli bir kısmı ithalat yoluyla karşılanmaktadır. Bu nedenle ülkemizdeki gübre fabrikalarının büyük çoğunluğu, ham maddenin deniz yoluyla ithal edilmesini kolaylaştıran kıyı kesimlerdeki liman şehirlerinde yoğunlaşmıştır. Ancak bu durumun istisnası olarak, iç kesimlerde yer alan bazı tesislerin kuruluş yeri seçiminde doğrudan yerli ham madde kaynaklarına yakınlık belirleyici olmuştur.

Buna göre, haritada numaralandırılarak gösterilen alanların hangisinde yer alan kimyasal gübre fabrikasının kuruluş yeri seçiminde ham maddeye yakınlık ilkesi temel alınmıştır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

IV numaralı alan (Mardin - Mazıdağı)
Mardin (Mazıdağı) çevresinde Türkiye'nin en önemli fosfat yatakları yer almaktadır. Bu bölgede kurulan gübre fabrikasının yer seçiminde doğrudan bu yerli fosfat yataklarına, yani ham maddeye yakınlık etkili olmuştur. Kıyı bölgelerindeki diğer tesisler ise ithal ham maddeye ve ulaşıma dayalı olarak kurulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'deki kimyasal gübre fabrikalarının kuruluş yeri faktörlerini analiz edin.
Fabrikaların çoğunun (Bandırma, Samsun, İskenderun, İzmir) liman şehirlerinde kurulduğu, bunun nedeninin ise ham madde ithalatına dayalı ulaşım kolaylığı olduğu görülür.
Türkiye'de gübre sanayisinde kullanılan ham maddelerin (fosfat, azot vb.) büyük kısmı ithal edilmektedir.
2
Yerli ham madde kaynağına sahip olan tek bölgeyi harita üzerinde tespit edin.
Mardin (Mazıdağı) çevresinde yerli fosfat yatakları bulunmaktadır.
Mazıdağı'ndaki tesisin yerli fosfata yakın kurulması ham maddeye yakınlık ilkesini doğrular.
3
Haritada numaralandırılmış alanlardan Mardin bölgesini gösteren numarayı bulun.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan IV numaralı alan Mardin'i göstermektedir.
Doğru cevabın belirlenmesi için harita üzerindeki coğrafi konumların eşleştirilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Türkiye'de kimyasal gübre sanayisinin dağılışında ham madde ve ulaşım faktörlerinin etkisi
Bu soruyu puanla