Soru

Zorluk: OrtaI. ve II. Meşrutiyet Dönemleri ile Kanun-i Esasi

Osmanlı Devleti'nin anayasal düzene geçiş süreci ve meşrutiyet rejimleri göz önüne alındığında, aşağıda verilen gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

  1. 1Kanun-i Esasi'nin ilan edilmesiyle Osmanlı Devleti'nde ilk kez anayasal monarşi döneminin başlaması
  2. 2II. Abdülhamid'in 93 Harbi'ni gerekçe göstererek Meclis-i Mebusan'ı kapatması ve anayasayı askıya alması
  3. 3Reval Görüşmeleri sonrasında Makedonya'da başlayan isyanların etkisiyle anayasanın yeniden yürürlüğe konması
  4. 431 Mart Vakası sonrasında yapılan anayasa değişiklikleriyle padişahın meclisi fesih yetkisinin zorlaştırılması ve yürütmenin meclise karşı sorumlu kılınması

Cevap

Sıralama; ilk olarak Kanun-i Esasi'nin ilanı (1876), ardından 93 Harbi gerekçesiyle meclisin kapatılması (1878), daha sonra II. Meşrutiyet'in ilanı (1908) ve son olarak 1909 yılında yapılan kapsamlı anayasa değişiklikleri şeklinde gerçekleşmelidir.
Osmanlı anayasal tarihi kronolojisi incelendiğinde; ilk olarak 1876 yılında Kanun-i Esasi yürürlüğe girmiş (I. Meşrutiyet), ardından 1878 yılında II. Abdülhamid tarafından meclis kapatılmış, 1908 yılında meşrutiyet rejimi yeniden ilan edilmiş (II. Meşrutiyet) ve son olarak 1909 yılında anayasada meclisin yetkilerini artıran demokratik değişiklikler yapılmıştır. Bu nedenle doğru sıralama kronolojik olarak baştan sona doğru gerçekleşen bu olaylar zinciridir.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı Devleti'nde anayasal düzene ilk kez geçilen tarihi gelişmeyi belirleme
Kanun-i Esasi'nin ilanı ve I. Meşrutiyet'in ilanı Aralık 1876'da gerçekleşmiştir. Bu gelişme kronolojik olarak ilk sıradadır.
Anayasal sürecin ve meclis kurumunun Osmanlı'da fiilen ilk kez ortaya çıkışı bu dönemle başlar.
2
İlk anayasal dönemin ve meclisin askıya alındığı siyasi krizi saptama
II. Abdülhamid'in 93 Harbi'ni (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) gerekçe göstererek Meclis-i Mebusan'ı tatil etmesi Şubat 1878'de gerçekleşmiştir. Bu gelişme sıralamada ikinci basamaktadır.
Bu olay I. Meşrutiyet Dönemi'ni bitirip İstibdat Dönemi olarak adlandırılan otuz yıllık süreci başlatmıştır.
3
Anayasal monarşinin yeniden ilan edildiği iç ve dış gelişmeleri değerlendirme
Reval Görüşmeleri sonrasında İttihat ve Terakki subaylarının baskısıyla II. Meşrutiyet'in ilan edilmesi Temmuz 1908'de gerçekleşmiştir. Bu gelişme sıralamada üçüncü basamaktadır.
Askıya alınan Kanun-i Esasi bu gelişmeyle tekrar yürürlüğe girmiş ve meclis yeniden açılmıştır.
4
Padişahın gücünü kısıtlayan ve parlamentonun üstünlüğünü getiren anayasal reformu tespit etme
31 Mart Vakası (1909) sonrasında anayasada köklü değişiklikler yapılarak padişahın yetkileri sınırlandırılmış ve hükümet meclise sorumlu kılınmıştır. Bu gelişme kronolojik olarak son sırada yer alır.
Bu değişiklikler meşrutiyet rejiminin anayasal karakterini padişah merkezli olmaktan çıkarıp meclis merkezli hale getirmiştir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nde Meşrutiyet Süreci ve Kanun-i Esasi'nin Tarihsel Gelişimi
Bu soruyu puanla